Marijn Beuker (40) heeft zijn eerste jaar als ‘Director of Football’ bij Ajax achter de rug. In aanloop naar AZ - Ajax, een confrontatie tussen Beukers oude en huidige club, maakt ESPN de balans op: welke veranderingen zijn er afgelopen jaar onder het bewind van Beuker doorgevoerd bij Ajax? En wat doet hij met de openlijke klachten van trainer Francesco Farioli over het gebrek aan topsportinfrastructuur?
Op aanraden van Louis van Gaal komt Beuker ruim een jaar geleden op de radar bij Ajax. Tijdens hun gezamenlijke tijd bij AZ is Van Gaal onder de indruk geraakt van de bevlogen Beuker, die innovatief en methodisch te werk gaat. Beuker stoelt zijn visie op basis van data en praktijkvoorbeelden van experts uit de voetballerij en andere sporten.
In zijn rol als adviseur raadt Van Gaal Ajax aan om Beuker aan te stellen als nieuwe directeur. De stem van Van Gaal weegt logischerwijs zwaar en per 1 december 2023 verruilt Beuker het Schotse Queen’s Park FC, waarmee hij twee keer promoveert, voor Ajax. De Amsterdamse club splitst de functie van technisch directeur in tweeën: Alex Kroes voor het transferbeleid en de korte termijn, Beuker voor de opleiding en de lange termijn.
Sportief gezien bevindt Ajax zich rondom de aanstelling van Beuker op een dieptepunt. Enkele weken na zijn komst wordt Ajax uit het bekertoernooi geknikkerd door de amateurs van USV Hercules, in de periode dat de Amsterdammers bezig zijn om uit een diep dal te klimmen na zelfs een achttiende plaats na de wedstrijd tegen PSV.
Voorvechter van komst Farioli
Het roer moet om, zo ziet Beuker direct. Zijn belangrijkste daad hierbij is zonder meer het aandringen op de komst van Francesco Farioli. Beuker volgt de Italiaanse trainer al jarenlang met veel belangstelling en probeert hem eerder tevergeefs naar Queen’s Park te halen. Voor de avances van Ajax blijkt Farioli wel gevoelig. Samen met Kroes reist Beuker naar Nice af om Farioli in een persoonlijk gesprek beter te leren kennen en succesvol te overtuigen van een overgang naar Ajax.
De komst van Farioli tekent de grote invloed die Beuker in een mum van tijd bij Ajax heeft verworven. Voor de aanstelling van Farioli gaat Beuker al samen met hoofdscout Kelvin de Lang aan de slag om per positie een spelersprofiel op te stellen met kenmerken waaraan de gewenste Ajax-speler op iedere positie moet voldoen. Zoiets bestond nog niet binnen Ajax en geeft zowel de scouting, technische leiding als jeugdtrainers handvatten bij het zoeken en ontwikkelen van spelers. Het maken van de spelersprofielen typeert de methodische werkwijze waarom Van Gaal zo gecharmeerd van Beuker is.
Jungle-tigers
Aanzienlijk minder in het oog springend zijn de veranderingen die Beuker ondertussen op de achtergrond aan het doorvoeren is bij Ajax. In talloze bijeenkomsten met jeugdtrainers maakt de directeur voetbalzaken duidelijk dat de focus in de jeugdopleiding moet komen te liggen op zelfredzaamheid. Afgelopen zomer baart Beuker op de clubkanalen opzien met de uitspraak dat Ajax ‘jungle-tigers’ in plaats van ‘zoo-tigers’ wil opleiden. Een Ajax-speler beschikt volgens Beuker over ‘technisch meesterschap en buitengewone spelintelligentie’.
Om dat te bewerkstelligen worden spelers vanaf de jongste jeugd breder opgeleid dan voorheen. Ajax-talenten spelen op verschillende posities, in verschillende samenstellingen en op verschillende ondergronden. Deze ‘georganiseerde chaos’ daagt spelers uit om in nieuwe situaties zelf oplossingen te vinden en stimuleert de creativiteit.
Beuker doet er alles aan om dit nieuwe beleid door de gehele jeugdopleiding te implementeren. De directeur onderhoudt korte lijnen met Joost van Dam (coördinator onderbouw), Stef Wijlaars (coördinator midden- en bovenbouw) en Casimir Westerveld (Hoofd Ontwikkeling). Ook is Beuker zelf veelvuldig op het trainingsveld te vinden. In deze hoedanigheid observeert hij trainingen en kijkt hij hoe dingen beter kunnen.
Ondertussen werkt Beuker de vernieuwde Ajax-visie uit en geeft hij talloze presentaties aan verschillende afdelingen binnen de club, variërend van jeugdtrainers tot de leden van de vereniging en trainers van partnerclubs tot geïnteresseerden die hem op De Toekomst aanklampen. Bij het bouwen aan het nieuwe Ajax staat Beuker voor transparantie.
Deze open houding, in combinatie met zijn vooruitstrevende en soms extreme ideeën, leverde Beuker in zijn AZ-tijd de oneerbiedige bijnaam ‘De Borstklopper’ op. Bij Ajax wekt Beuker als nieuweling aanvankelijk ook weerstand bij de oude garde, maar in zijn bevlogenheid en altijd onderbouwde ideeën krijgt de directeur in de maanden die volgen de meeste medewerkers aan zijn kant.
Minder jeugdspelers
Onder het bewind van Beuker wordt de opleiding van Ajax in aantallen ingeperkt. De jeugdopleiding krimpt van 250 naar 210 spelers. Door kleinere teams gaat individuele fysieke belasting van jonge talenten omhoog. In trainingsoefeningen komen ze vaker aan de beurt en de speeltijd in wedstrijden hoeft met minder jongens gedeeld te worden. Zo stoomt Ajax de jeugdspelers beter klaar voor de intensiteit die in de hoofdmacht wordt verlangd, is het idee.
Voor de 210 jeugdspelers heeft Ajax in de opleiding ruim honderd medewerkers, bestaande uit jeugdtrainers, fysio’s, koks, (huiswerk)begeleiders en mental coaches. Voor dat laatste aspect is onder Beuker aanzienlijk meer aandacht gekomen, zoals hij ook nauw betrokken was bij de kersverse aanstelling van ‘Hoofd Topsport’ Martijn Redegeld.
Met Redegeld, die overkomt van de succesvolle wielerploeg Team Visma | Lease a Bike, zet Ajax de volgende vertaalslag naar het benodigde bijbrengen van een topsportcultuur bij de eigen (jeugd)spelers. “It's easier to build strong children, than to repair broken men”, was de veelzeggende quote van Beuker in het persbericht bij de aanstelling van Redegeld. Merijn Zeeman, die jarenlang de teambaas van Redegeld was en deze week begon als algemeen directeur van AZ, noemde Redegeld bij zijn presentatie 'een kanjer die enorm belangrijk werk heeft geleverd voor Visma | Lease a Bike'.
Voor Beuker was het al een langere wens om iemand in deze nieuwe functie aan te trekken. Hierin vonden hij en Farioli elkaar. In september deed de Italiaan intern voor het eerst zijn beklag over het gebrek aan een ‘topsportinfrastructuur’ bij Ajax. Vooral over de voeding was Farioli absoluut niet te spreken.
Afgelopen woensdag, na het gelijkspel tegen FC Utrecht, benadrukte de Ajax-trainer openlijk dat Ajax op dit vlak de nodige stappen te zetten heeft. “We praten al weken over hoe belangrijk het is om de beste infrastructuur te creëren voor spelers om optimaal te kunnen presteren. Fysiek, mentaal en op het gebied van voeding valt er met kleine aanpassingen een hoop winst te behalen.” Met de aanstelling van Redegeld moet deze winst worden gerealiseerd.
Gelijkwaardigheid
Een andere grote verandering in de begeleidingstaf van de jeugdopleiding, is dat Ajax de salarissen van de jeugdtrainers gelijktrekt. Een trainer in de bovenbouw verdient zodoende net zo veel als een trainer in de onderbouw, omdat zij volgens de nieuwe beleidsmakers een gelijkwaardige bijdrage aan de ontwikkeling van een jeugdspeler leveren. Verder drukt Beuker concreet zijn stempel met het aanstellen van Paul Nuijten (31) als trainer van Ajax Onder 17. Beuker haalde Nuijten eerder van Willem II naar Queen’s Park.
Nuijten en zijn collega-trainers kunnen met vragen terecht bij ‘Head of Coaching’ Fred Grim. Vier maanden geleden is Grim in deze onder Beuker nieuw ontstane functie begonnen bij Ajax. Aanvankelijk werd met Van ’t Schip gesproken over deze rol, maar dit zag de inmiddels vertrokken oud-trainer niet zitten.
Grim, met zijn ruime achtergrond bij Ajax en als trainer, bleek een geschikt alternatief. Naast dat de oud-doelman als klankbord dient voor alle jeugdtrainers, waakt Beuker voor de balans tussen theorie en praktijk. Aan iedere moderne jeugdtrainer zonder noemenswaardige spelersachtergrond worden assistenten als Urby Emanuelson, Kiki Musampa, Ismaïl Aissati, Lesley de Sa en Género Zeefuik gekoppeld. “Ik vind het belangrijk dat het ‘oude’ en het ‘nieuwe’ goed in balans zijn”, zei Beuker daar eerder over.
Onder de Ajax-directeur wordt er ook een nieuwe scoutingsmeeting opgetuigd. Aanvankelijk opereren de jeugdscouting en de eerste elftal-scouting los van elkaar. Tot Beukers eigen verbazing komt het hierdoor in de praktijk voor dat scouts van het eerste elftal de aanstormende Ajax-talenten niet kennen. Als zij in het buitenland een nieuwe rechtsback scouten, kunnen ze zodoende niet beoordelen of deze beter is dan wat Ajax in de eigen opleiding heeft rondlopen. Dit moet rigoureus anders. Onder Beuker, en ook op aandringen van hoofdscout De Lang, worden er periodieke meetings met beide scoutingsteams ingepland waarin alle informatie met elkaar wordt uitgewisseld.
Lange adem
Voor een hard oordeel over het functioneren van Beuker is het te vroeg. Alle veranderingen in de opleiding moeten vooral op de lange termijn hun meerwaarde bewijzen. Toch slaat de tussenbalans na het eerste jaar van Beuker positief uit. De Ajax-directeur is met veel daadkracht te werk gegaan en heeft in twaalf maanden indrukwekkend veel voor elkaar gekregen.
Vooral uit de lange rits contracten die Ajax-toptalenten de afgelopen maanden tekenden, blijkt dat Beuker en zijn collega’s op de goede weg zijn. Door de chaotische situatie rondom het eerste elftal verzuimde Ajax maandenlang om de grootste talenten contractaanbiedingen te doen. Dit leidde tot het pijnlijke vertrek van Jivayno Zinhagel (15) naar Feyenoord. Een overstap die tot voor kort ondenkbaar was en alleen andersom werd gemaakt.
Zonder mee te kunnen en willen gaan in de aanzienlijk betere financiële aanbiedingen van (buitenlandse) clubs, maar met een sportief plan gingen Beuker - en in sommige gevallen ook Kroes - vanaf afgelopen voorjaar met de grootste Ajax-talenten om tafel. Dit resulteerde in het behoud van groeibriljant Sean Steur, die al hard op weg naar PSV was, terwijl ook grote talenten als Levi Acheampong, Jinairo Johnson, Aaron Bouwman en Luca Messori werden gecontracteerd en Ajax in de strijd om Jorthy Mokio onder meer Bayern München, FC Barcelona en Manchester City aftroefde.
Het zijn de eerste vruchten die Ajax plukt van het nieuwe beleid onder Beuker, die er alles aandoet om Ajax technisch, organisatorisch en professioneel door te ontwikkelen.