Het hoge woord is eruit. Eindhoven en omstreken werd in verbazing gestort: Luuk de Jong heeft PSV verlaten voor FC Porto. De spits, die eind augustus 35 jaar wordt, verlengde zijn aflopende contract in het Philips Stadion niet en koos voor een nieuw buitenlands avontuur, bij oude bekende Fransesco Farioli. Zijn oud-ploeggenoten Theo Janssen, Jetro Willems en Luciano Narsingh hebben mooie woorden over voor de Nederlandse periode van De Jong: "Luuk in de box, betekent een goal."
Scoren
Theo Janssen ziet in 2009 een iele, wat slungelige spits overkomen van De Graafschap. Een van de eerste wapenfeiten die de voormalig middenvelder van FC Twente en tegenwoordig voetbalanalist te binnen schiet, is een goal van De Jong, die hem spontaan de bijnaam 'Luukinho' oplevert. Janssen: "Hij maakt daar een slalom... Dat was zo a-typisch Luuk, dat kan-ie eigenlijk helemaal niet. Maar ja: toch weer scoren."
En dat doet De Jong vaak in Enschede. Tot tevredenheid van het Twente-publiek en ook ploeggenoot Janssen: "Ik houd van zijn stijl. Je hebt tegenwoordig spitsen die goed kunnen meevoetballen. Dat is allemaal leuk, maar ik heb liever een aanvaller die in en rond het strafschopgebied levensgevaarlijk is en bij wie je voorzetten voor de goal kwijt kunt. Luuk is zo'n spits, zo'n ouderwetse nummer negen, zoals John Bosman, Pierre van Hooijdonk en Jan Vennegoor of Hesselink."
Leider en lieve jongen
In 2014 belandt De Jong na twee mislukte buitenlandse avonturen weer in de VriendenLoterij Eredivisie. PSV trekt de aanvaller aan, wat achteraf een gouden greep blijkt te zijn.
Jetro Willems: "Ik was zeker blij dat hij uiteindelijk in mijn team kwam, zodat ik mét hem kon voetballen, in plaats van tégen Luuk. Ik kende hem al van Twente, toen ik nog tegen 'm speelde. Nee, niet met kopduels. Dan bleef ik ver uit zijn buurt, haha. Als linksback moest ik er juist voor zorgen dat hij niet vanaf de zijkant kon worden aangespeeld, want je moet hem niet in je zestienmeter krijgen. Luuk in de box, betekent een goal. Zowel met het hoofd, als de voet. Dus ik moest vooral de voorzetten op hem blocken."
Bij PSV leert Willems, nu weer actief in de VriendenLoterij Eredivisie bij N.E.C., De Jong kennen als een fijne teamgenoot. "Luuk is een hele relaxte en goede gozer. Vriendelijk, maar ook een leider als het moet. Dat verwacht misschien niet iedereen, maar hij uit echt zijn mening over van alles en nog wat. Zowel intern, als naar buiten toe. Die rol pakte hij al heel vroeg op."
Janssen herkent die woorden: "Hij is een fantastische, lieve, aardige gozer, met wie je lekker over voetbal kunt kletsen. Met een biertje erbij. Daarom gunnen spelers hem zoveel. Als Luuk er beter voor staat, dan krijgt hij de bal van een medespeler. En andersom werkt het ook zo, hij is geen egoïst. Luuk geeft de bal ook af als iemand anders voor de goal staat. Maar hij is wel een winnaar. Die zeggen intern echt wel wat er mis is. Hij denkt ook veel over het spel na en is een intelligente jongen. Luuk geeft zijn mening, maar is naar buiten toe niet 'de klootzak' die het team met een opmerking op scherp zet. Hij durft echter echt wel wat te zeggen."
Ploeggenoot bij PSV Luciano Narsingh: "Maar hij coacht altijd positief. Je hebt ook spitsen die je verrot schelden na drie slechte passes. Luuk is zo niet. Hij praatte ook positief als we achter stonden."
Koppen
Narsingh, momenteel herstellende van een zware achillespeesblessure, roemt het gouden hoofd van Luuk: "Ik heb met veel toppers gespeeld, zoals Bas Dost (bij sc Heerenveen, red.) maar, Luuk is met zijn hoofd nóg verder. Hij zei: 'Je bent snel, je hoeft geen actie te maken. Ga er gewoon langs, gooi 'm voor en ik zal er zijn'. Dat kwam vaak zo uit."
Willems herkent die afspraken: "Ik heb veel profijt van hem gehad. Hij had een geweldig gevoel voor het juiste moment. Dat maakte hem onmogelijk om te verdedigen. Ik herinner me Ajax-thuis, tijdens ons eerste kampioensjaar. Ik raakte een bal he-le-maal verkeerd. Dat deed ik weleens vaker, maar dan deed Luuk er alsnog iets goeds mee. Toen was ik echt overtuigd: deze man kan écht geweldig koppen."
"Thuis tegen Feyenoord stuurde hij ook een zo'n bal heerlijk naar de hoek. Ik heb Klaas-Jan Huntelaar meegemaakt hè, maar qua koppen was Luuk echt veel verder dan de rest. Met die kwaliteit behoorde hij zelfs tot de Europese top."
Janssen gaat nog verder: "Ik vind zelfs op dat vlak: wereldtop. Olivier Giroud, Harry Kane, Cristiano Ronaldo, Youssef En-Nesyri kunnen aardig koppen, maar de manier waarop Luuk het doet? Het schampen of stoten, zijn timing, kracht, het herkennen... Dat zijn allemaal factoren, waardoor hij echt geweldig is met het hoofd. Hij gooide er ook alles in."
Narsingh: "Luuk is slim. Hij analyseerde al tijdens de wedstrijden. Na een moeilijke eerste helft sprak hij met me in de rust: 'Die verdediger hangt de hele tijd aan me, ik kom niet omhoog. Geef 'm daarom maar laag over de grond'. Zo ontmaskerde hij zijn tegenstander. En ja hoor, hij legde 'm er weer in."
Credits
Willems roemt het 'neusje voor de goal, dat een spits moet hebben'. Hij geeft toe dat Luuk zelfs hem verrast heeft tijdens zijn loopbaan. "Omdat Luuk zo lang heeft overleefd in het hedendaagse voetbal. Ga maar na: als clubs nu gaan scouten in de jeugd en ze zien iemand met de specifieke kwaliteiten van Luuk, dan zullen ze zeggen: 'bij deze spits ontbreekt het een en ander. Hij doet onder voor andere voetballers, hij komt voetballend tekort'. Maar ja, dat ene, doelpunten maken, op de juiste plaats staan, dat kan-ie als geen ander."
Tijdens zijn buitenlandse avonturen in Sevilla en Barcelona keek Willems nog meer op van de prestaties van De Jong. "Toen zat ik als fan van hem voor de tv. Ik denk dat hij in Nederland niet altijd de juiste credits heeft gehad. Wij eren onze helden hier niet zo goed. En Luuk was zeker een held. Nederlanders hebben de neiging vooral de jeugd te hypen, maar laten we ook respect voor onze oudjes hebben.
'Geen pinchhitter'
Janssen looft zijn oude teamgenoot: "Hij is afgelopen seizoen heel belangrijk geweest en heeft de kwaliteiten om belangrijk te blijven. Je kunt met hem ook voetballen, als je er even niet uitkomt. Directer spel: de lange bal op Luuk, vasthouden, verleggen, afleggen. Ik vind hem ook nog jong. Stoppen doe je maar één keer en je kunt ook te vroeg stoppen."
Janssen heeft begrip voor De Jongs keuze om PSV te verlaten: "Luuk lijkt me scherp genoeg, vol energie, maar kan hij genoegen met een rol als pinch hitter? Want die kant kon het opgaan bij PSV, met Ricardo Pepi achter hem. Kijk, ik werd chagrijnig en cynisch als ik op de bank belandde. Dat geldt wellicht ook voor Luuk."
Willems begrijpt wel waarom De Jong zo lang wachtte met het bekendmaken van zijn keuze voor de toekomst. "Het was een lang seizoen hè…. Ik denk dat hij alles de revue heeft laten passeren en besloten heeft de tijd te nemen."
Janssen: "Bij het Nederlands elftal heeft Luuk ervoor gekozen er niet als pinchhitter bij te blijven. Dat was al een signaal. Als hij dat wel kan opbrengen, zie ik hem nog wel vier of vijf jaar doorgaan. Dat kan hij makkelijk aan. Luuk kan terugkijken op een fantastische carrière, vol kampioenschappen."
Narsingh: "Zoals ik Luuk ken, zie ik geen pinchhitter in hem. Hij is geen aanvaller voor de laatste vijf of tien minuten. Luuk wil overal en altijd spelen, moet sleuren, trekken en duwen. Zelfs als hij door zijn enkel was gegaan en eigenlijk het veld niet op kon, ging er een tape omheen en hop: daar ging-ie weer. Gezien zijn cijfers hoort hij eigenlijk ook altijd te spelen. Elke club met snelle buitenspelers weet dat ze met hem goud in huis hebben. En zolang het lichaam het aankan, moet hij lekker doorgaan."
De Jong vervolgt zijn carrière bij FC Porto, een transfer waar niemand van af leek te weten. Een best bewaard geheim, in tegenstelling tot de liefde de spits nog steeds voelt voor PSV. Hij krijgt in Portugal het rugnummer 26 en dat is geen toeval. Het is een verwijzing naar de 26e landstitel die de Eindhovenaren afgelopen seizoen binnensleepten, mede dankzij De Jong. Het zegt alles de band tussen de aanvaller en de club, die met Ricardo Pepi en Alassane Pléa de vervanger al klaar hebben staan.