<
>

De schitterende comebacks van clublegendes

Met de terugkeer van Lasse Schöne in De Goffert is er opnieuw een speler in de Eredivisie die terugkeert bij een oude liefde. Een nieuw hoofdstuk toevoegen aan een roman is geen onbekend fenomeen in het Nederlandse voetbal. Velen gingen de 35-jarige Deen voor en eindigden hun carrière bij de club waarvoor hun hart altijd harder zal blijven kloppen.

Dirigent van een Amsterdams kunststukje
‘Waar je ook gaat ik volg je overal. Ja, ik blijf je altijd trouw’ luidt een couplet in een van de populairste liederen onder Ajax-fans. Luidkeels gezongen misschien niet de meest vindingrijke tekst ooit, maar het aantal Ajacieden dat terugkeert in Amsterdam toont aan dat dit de club is waar zij zo trots op zijn. Tussen de wederkerenden genoeg spelers die prijzen pakten, maar een van hen vertolkt een essentiële rol in de finale om Europa’s meest prestigieuze prijs. Frank Rijkaard keert in 1993 na iets meer dan 2.000 dagen terug in Amsterdam, nog bekaterd van een verloren Champions League-finale tegen Olympique Marseille.

Afbouwen in Amsterdam is het idee, maar voor de Lama is een veel belangrijkere rol weggelegd. In zijn een-na-laatste wedstrijd ooit maakt hij een enorme indruk in de rust in Wenen door het woord te nemen wanneer Louis van Gaal zijn spelers op hun donder geeft. Voor iemand die imponeert door zoveel mogelijk in het ongezegde te laten, werkt de emotie en het vuur dat Rijkaard verwoordt als een wondermiddel voor de ploeg van Van Gaal. Het is Rijkaard zelf die tegen zijn oude Milan de beslissende assist geeft op het puntertje van Patrick Kluivert. Een prestatie die geen enkele andere teruggekeerde Ajacied kan evenaren, ook al zijn zij zo trouw, overal waar ze zijn gegaan.

De belangrijkste wedstrijd als laatste
Het is na 6 jaar FC Barcelona, waarbij Phillip Cocu bijna dertig keer de aanvoerdersband draagt, wanneer de middenvelder in 2004 terugkeert bij PSV. Twee kampioenschappen en een net niet Champions League-finale volgen, waarna die ene warme dag in mei 2007 aanbreekt. De Moeder Aller Ontknopingen is Cocu’s laatste wedstrijd voor de club uit zijn geboortestad. PSV, dat als nummer 3 start aan de laatste wedstrijd van de competitie, hoort dat AZ niet echt lekker gaat bij Excelsior, en is in de tweede helft in een rechtstreeks duel met Ajax verwikkeld om het beste doelsaldo.

Wanneer Cocu in de 66ste minuut al koppend de assist geeft op Jefferson Farfán is zijn ploeg voor drie minuten landskampioen. Na een 0-2 van Klaas Jan Huntelaar in Tilburg moet PSV nog eenmaal scoren. Dat Pinotxo kan scoren in de laatste wedstrijd van het seizoen heeft hij een jaar eerder laten zien met een uithaal vanaf de middenlijn tegen NAC. Met nog 13 minuten op de klok toont Cocu zich de gids in de Eindhovense titelzoektocht. Al vallend werkt hij de 5-1 tegen Vitesse binnen en hoewel het kleine kwartier voelt als de gehele evolutie van mensapen naar homo sapiens is Cocu’s treffer genoeg voor de derde Eindhovense titel op rij. Een mooiere afscheidswedstrijd is simpelweg niet mogelijk.

Katwijker Koning van Rotterdam
Om in de eenentwintigste eeuw als Feyenoord-fan te leven, gaat gepaard met te weinig plezier. Na een zomer bezinken in teleurstelling wacht jaarlijks het onrealistische opportunisme aan het begin van de competitie. Dat de Rotterdammers al jaren vroegtijdig afhaken in de titelstrijd na gitzwarte jaren doet niets af aan de jongensdroom van de krullenbol uit het vissersdorp Katwijk aan Zee. Dirk Kuyt slaagde er in drie seizoenen Feyenoord en zes bij Liverpool niet in om aan het einde van het jaar de trofee omhoog te houden als beste des lands. Bij het Turkse Fenerbahçe proeft Kuyt voor het eerst hoe dat is en het smaakt zoeter dan thee of baklava. Qua voetbalkwaliteit is het nooit eerlijk geweest om Mr. Duracell af te wegen tegen de meest technisch begaafde speler die Rotterdam heeft voorgebracht, maar Kuyt brengt een grote wilskracht met zich mee.

Met zeven achtereenvolgende nederlagen in Kuyts eerste seizoen bij terugkomst, is zijn rentree niet direct een succes. Maar dan is daar het seizoen 2016-2017. Niemand stoot de Rotterdamse zegekar van de weg en vanaf speelronde één staat Feyenoord bovenaan. Dat Kuyt onbetwist aanvoerder is, betekent niet dat coach Giovanni van Bronckhorst hem als eerste op het wedstrijdformulier zet. De Katwijker moet tijdens de kampioenswedstrijd bij Excelsior op de bank plaatsnemen en dat valt lastig te verteren. Door een 3-0 nederlaag bij het kleine broertje moet Feyenoord op de slotdag thuis winnen van Heracles om de titel binnen te hengelen. Een glijpartij van Mike te Wierik zorgt ervoor dat Kuyt al na 38 seconden zijn stoutste droom verwezenlijkt. Zelden is een Nederlandse stad in zo’n extase als Rotterdam op 14 mei 2017. Met een hattrick in het kampioensduel kroont Kuyt zich tot de Katwijkse koning, keizer én admiraal van Rotterdam.

Niet in beton gegoten
Waar menig speler terugkeert bij een club uit de traditionele top drie is het bij AZ nog geen traditie om opnieuw Alkmaars trots te vertegenwoordigen. Ook voor Ron Vlaar stond het niet in beton gegoten dat de centrumverdediger zijn carrière af zou sluiten voor Alkmaar Zaanstreek, maar door een meniscusprobleem hapt de juiste club niet toe in de zomer van 2015. Wanneer Vlaar Aston Villa transfervrij heeft verlaten is hij niet zo gewild als het seizoen ervoor, wanneer hij geen minuut mist op het WK waarin Nederland het brons verovert. Bij AZ houdt Ron Beton zijn conditie op peil, maar als de defensieve zorgen toenemen, haalt coach John van den Brom hem in december 2015 over opnieuw te tekenen bij AZ.

Het is mede met Vlaar als leider in de defensie dat AZ in die jaren tot nu de kloof met de traditionele top op sportieve gronden dicht. Nog steeds kampt de man uit Hensbroek af en toe met pijntjes, maar mede door zijn ervaring en betrouwbaarheid is hij fit een onbetwiste leider voor AZ. Talenten geven vaker aan veel te hebben aan raad en daad van de Noord-Hollander. Een derde titel in de clubhistorie lonkt in 2020, maar corona breekt dat seizoen af voordat de titelstrijd kan worden beslist. AZ krijgt geen titel maar een ticket voor de voorronde voor de Champions League. Waar er eerst van Viktoria Plzen wordt gewonnen, wint Dynamo Kiev onterecht in de derde voorronde. Vlaar verlaat geblesseerd het veld na 79 minuten. Een leeg NSK Olympiyskiy in Kiev is het laatste strijdtoneel voor de 32-jarige international, maar met het lichaam dat de verdediger zijn hele carrière parten speelde, stond het niet in beton geschreven dat zijn laatste duel heldhaftig zou worden.

Het fietsje vindt Groningen nog altijd
Met Piet Fransen, Tonny van Leeuwen, en de familie Koeman zijn drie flanken van het stadion van FC Groningen vernoemd naar de beste spelers die Groningen ooit heeft voortgebracht. Flank vier lijkt gereserveerd voor Gronings grootste flankspeler ooit. De bijna 4.000 minuten die fans in 2001 en 2002 van de dan 17 en 18-jarige vleugelaanvaller zien, zijn er in ieders optiek te weinig. Maar om mee te dingen om het allerhoogste is het Hoge Noorden slechts een startpunt, tenminste dat lijkt zo. Nadat Arjen Robben qua landstitels de meest succesvolle Nederlander ooit wordt, is niet Groningen, maar Beieren in 2019 de plek waar hij een punt achter zijn carrière zet. Geroezemoes, geronk en gefluister is het telkens wanneer de naam van Robben valt of wanneer hij al fietsend in de stad wordt gesignaleerd. Een comeback na een jaar zonder voetbal is wat heel de regio maandenlang bezighoudt. Dat de vleugelflitser fit is, is te zien op de social mediakanalen van Bayern, waarop de Nederlander ronddartelt alsof hij nooit is gestopt.

Wanneer er begin juni 2020 ‘We komen naar huis en deze club is dan de enige optie’ klinkt, is het besef er nog niet meteen dat een van Nederlands beste voetballers ooit terugkeert. Alsof Robben de weg van Bedum naar Groningen opnieuw af zal fietsen als de puber die nog 12 landstitels en een Champions League moet winnen. Met torenhoge verwachtingen heeft Mister Wembley zijn hele carrière te maken gehad en zijn terugkeer bij Groningen is daarop geen uitzondering. Dertig minuten na zijn terugkeer tegen voormalig werkgever PSV lijkt het al voorbij voor de Man van Glas, ware het niet dat Robben vaker tegen zijn eigen lichaam heeft gevochten dan tegen ieder andere tegenstander. De bekroning voor het gevecht tegen zijn blessures vindt begin mei plaats op een kunstgrasveld in Emmen. Daar voelt de aanvaller zich door tachtig speelminuten weer voetballer en dat is alles waar hij een jaar voor heeft getraind. Om vervolgens op de terugweg alle emoties en gedachten eruit te fietsen, alsof hij nooit anders heeft gedaan.

Nooit meer ‘net niet’ door Hattricky
Van de suptoppers in de Eredivisie is er altijd een ploeg waarbij het nét niet lukte. Vitesse is wat dat betreft een schoolvoorbeeld voor de Gelderse clubs, die allemaal een prijzenkast bezitten waarin alles staat behalve een hoofdprijs. Het is ergens in 2016 dat Ricky van Wolfswinkel wil zorgen in een omslag in zijn loopbaan. Tot 2013 is alles koek en ei. Een stijgende lijn met transfers naar Utrecht en Sporting lijkt niet te doorbreken, maar vanaf zijn stap naar de Premier League met Norwich City gaat de lijn in de carrière van Hattricky alleen nog maar naar beneden. Met een verlies van 9,4 miljoen euro verkopen de Kanaries de Woudenberger terug aan de club waarbij hij is opgeroeid.

Henk Fraser stemt heel zijn ploeg af op de geboren doelpuntenmaker. Met Milot Rashica op rechts en Adnane Tighadouini of Chelsea-huurling Nathan op links hoeft de schoonzoon van Johan Neeskens zich slechts te focussen op scoren. Waar dat in de Eredivisie al aardig lukt met twintig goals, moet in de bekerfinale tegen AZ het eerste zilverwerk in de clubhistorie worden gepakt. De Alkmaarse formatie lijkt heer en meester, maar op het moment suprême staat het spitseninstinct van Van Wolfswinkel aan wanneer Rashica na 81 minuten een hopeloze voorzet lijkt te geven. Terwijl de aanvalsleider in het doelnet valt, ontstaat er een orkaan aan geluid aan de Arnhemse zijde van het stadion. Nooit meer zal zijn Vitesse worden uitgelachen vanwege de droogte aan prijzen. Zeker niet wanneer hij drie minuten voor tijd zorgt voor de 0-2 eindstand. Een hattrick was misschien te veel van het goede geweest, maar de terugkeer van Van Wolfswinkel zal in Arnhem nimmer vergeten worden. Vanaf nu is het nét wel.

Alleen in Almelo danst Armenteros de samba perfect
Het is 10 augustus 2009 als Samuel Armenteros ziet dat zijn telefoon afgaat. Een onbekend Nederlands nummer probeert hem te bereiken. Waarom weet hij niet. In de jeugd bij Heerenveen is het niet zo gelopen als hij wil en op dat moment wil hij liever stoppen met voetbal dan iets nieuws proberen. Er wordt hem gevraagd of hij stage wil lopen bij Heracles Almelo. ‘Dat wil ik wel, maar het gaat alleen niet’, is het antwoord van de Cubaanse Zweed. Reden is dat het banksaldo van de spits niet boven de 120 euro uitkomt en een ticket daardoor niet te betalen is. Armenteros wordt overgehaald. Drie dagen later tekent de aanvaller voor 2,5 jaar in Almelo, waarna hij in januari 2013 voor een half miljoen euro wordt verkocht aan Anderlecht.

Het is een voorbeeld uit duizenden van hoe snel het in de voetballerij kan gaan. Maar eenmaal weg uit Almelo danst Armenteros de samba niet meer zoals in het Tukkerland. Elk seizoen verdedigt hij andere clubkleuren, maar het doelpuntenmoyenne zoals in Almelo haalt hij nergens meer. In het eerste Europese seizoen ooit voor de club des te meer reden om terug te keren. Het lijkt alsof de doelpuntenmaker nooit is weggeweest. Het publiek raakt vermaakt met doelpunten waarbij de een nog mooier is dan de ander. Met 19 treffers in de Eredivisie moet de Zweed enkel twee doelpunten toegeven op topscorer Nicolai Jørgensen, wat aan het einde van het seizoen goed genoeg is voor een debuut in de Zweedse nationale ploeg en een transfer naar de Serie A. Hoe anders was het geweest als Armenteros nooit zijn telefoon had opgenomen.

Paraguayaanse passie in de Goffert
Wanneer de gedachten van oud-spelers van N.E.C. afdwalen naar het Nijmeegse Goffertpark overwoekert een aroma des liefdes de poriën. Het is daar in het groene centrum van de oudste stad van Nederland waar velen van hen een portie adoratie ontvangen die ze de rest van hun carrière schuldig zal blijven. Voor spelers die in de buurt van Nijmegen zijn opgegroeid als Dennis Gentenaar, Jeffrey Leiwakabessy of Frank Demouge is het daarom geen verrassing dat zij als speler of in een andere vorm terugkeren in de Bloedkuul. Minder voor de hand liggend lijkt daarom de Paraguayaanse passie die Édgar Barreto voor het Havana aan de Waal voelt.

Hemelsbreed is het een verschil van meer dan 10.000 kilometer tot Asunción, hoofdstad van de Corazon de Sudamerica. Maar het hart van de middenvelder ligt dan al jaren niet meer in zijn geboortestad. Barreto raakt verknocht aan het leven in Gelderland-Zuid, koopt er een appartement en keert er iedere zomer terug op vakantie. Elk jaar opnieuw de vraag ‘Wanneer keer je terug bij N.E.C.’ en elke keer weer hetzelfde antwoord: ‘Een keer’. Na 4.745 dagen komt de Paraguayaan zijn belofte na en in zijn eerste seizoen promoveert hij met een cruciale rol terug naar het hoogste niveau van Nederland. Waar N.E.C. volgens iedere Nijmegenaar thuishoort en alsof het zo moest zijn: waar Barreto al 13 jaar voelde dat het zijn thuis was.

Afgestofte TGV reed nog even op de Adelaarshorst
Als technisch directeur bij Ajax haalde Marc Overmars met Daley Blind, Ryan Babel en Davy Klaassen afgelopen seizoenen meerdere oud-Ajacieden terug naar de Johan Cruijff Arena. Zelf is de Epenaar een ervaringsdeskundige als het gaat om het maken van een comeback, al is die van Overmars wel eentje van een ander kaliber. Nadat de buitenspeler al op 31-jarige leeftijd stopte als prof trad hij toe tot de raad van commissarissen van Go Ahead Eagles, waar hij in de jeugd speelde en doorbrak in het betaald voetbal.

Vanwege een tekort aan buitenspelers besloot Overmars in 2008 op 35-jarige leeftijd zijn schoenen van de haak te halen om Kowet voor een paar wedstrijden bij te staan. Die paar wedstrijden werden er uiteindelijk 24, waarin Overmars vier keer de volle 90 minuten speelde. Bijnamen als Roadrunner, Meep-Meep, Speedy Gonzales en TGV geven genoeg directe clous weg dat Overmars met regelmaat geflitst zou worden als er een paal aan de linkerkant van het veld zou staan, maar die pure topsnelheid was er op latere leeftijd vanaf. Zelf zou Marc Netto ook met niet al te veel genoegen terugkijken op zijn terugkeer, maar onder het stof of niet: Deventernaren hebben nog even kunnen genieten van een van de beste voetballers die ze hebben voortgebracht. En dat is alles wat telt bij een terugkeer.