Sinds 21 september is Ivan Perisic in de VriendenLoterij Eredivisie nog goed voor slechts twee doelpunten en twee assists. ESPN analyseert het spel en de afnemende waarde van de PSV’er als verschilmaker.
Groot was de voldoening en opluchting toen PSV zich afgelopen zomer voor nog twee seizoenen verzekerde van de diensten van Perisic. Ondanks de belangstelling van FC Barcelona verlengde de ervaren aanvaller zijn contract in Eindhoven. Een belangrijke slag voor PSV, waar de Kroaat zich in de voorafgaande maanden op en naast het veld ontpopte tot onmisbare schakel.
De routinier verdreef Johan Bakayoko uit de basis, was goed voor negen goals en negen assists en zette ook buiten het veld een nieuwe standaard bij PSV. “Iedere oefening op de training doet hij honderd procent”, vertelde Peter Bosz afgelopen mei over Perisic. “Als je ziet hoe hij dat beleeft en kritisch op zijn medespelers is als hij vindt dat zij dat niet doen. Als trainer kun je daar alleen van dromen. Het begint wat mij betreft met het leven voor het voetbal. Deze jongen is daar zo obsessief mee bezig. Het is alleen maar mooi voor die jonge gasten om met hem te mogen werken.”
Ondanks een sterke seizoenstart is de inmiddels 37-jarige Perisic dit seizoen binnen de lijnen echter aanzienlijk minder belangrijk dan vorig jaar. De grootste verschillen en oorzaken onder de loep.
De vroege voorzet
Het dit seizoen veranderde aanvalsspel van PSV is Perisic niet ten goede gekomen. Waar de Kroaat (2,0) vorig seizoen na Ismael Saibari (2,07) de PSV’er is met gemiddeld per wedstrijd de meeste gecreëerde kansen uit open spel, kan Perisic dit seizoen niet tippen aan die cijfers. Tegenwoordig creëert de aanvaller gemiddeld 1,67 kansen per negentig minuten.
Áls Perisic gevaar sticht, dan gebeurt dit hoofdzakelijk via zijn kenmerkende vroege voorzet. Tegen NAC Breda, Ajax en N.E.C. levert de routinier dit seizoen assists uit zo’n bal vanaf de flank.
De effectiviteit van deze ballen ligt bij Perisic echter wel een stuk lager dan vorig seizoen. Niet alleen speelt hij door het vertrek van Noa Lang en de blessure van Ruben van Bommel vanaf de linker- in plaats van de rechterflank, ook mist Perisic zijn eindstation van afgelopen seizoen.
Vorig jaar gaf hij in totaal maar liefst negentien geslaagde voorzetten op het kopsterke duo Luuk de Jong en Guus Til. Til en Saibari, dit seizoen vaak gezamenlijk in de aanvallende PSV-as, werden door Perisic gezamenlijk pas negen keer bereikt met een geslaagde voorzet. PSV heeft met het vertrek van De Jong aan kopkracht ingeleverd, waardoor een hoge voorzet van Perisic lang niet meer zo succesvol is als vorig jaar.
Met de dynamische as en vele middenvelders in de ploeg ligt de nadruk bij PSV dit seizoen bovendien nog meer op combinatiespel tot aan het vijandelijke doel, terwijl Perisic vorig jaar juist uitblonk bij directer spel in de eindfase en zijn hele loopbaan al beter gedijt bij het bespelen van grotere ruimtes.
Moeizaam passeren
De vroege voorzet is een kwaliteit met de vaste trap van Perisic en zeker een wapen met kopsterke bemanning voor het doel. Dat laatste is dit seizoen al minder het geval bij PSV, maar ook lijkt de vroege voorzet van Perisic door zijn afgenomen passeeracties soms meer een noodzakelijk goed dan een uitzonderlijke kwaliteit.
In zijn gehele carrière is Perisic nooit een speler van flitsende passeerbewegingen en explosieve versnellingen geweest, maar nu de jaren beginnen te tellen en zijn snelheid - mede na een kruisbandblessure - ogenschijnlijk verder is afgenomen, komt de PSV’er nauwelijks nog een directe tegenstander voorbij met de bal aan zijn voet. Vorig seizoen was Perisic gemiddeld goed voor 1,6 geslaagde dribbels per wedstrijd, dit seizoen daalt dat aantal naar 1,2.
Hierdoor kiest Perisic tegenwoordig ogenschijnlijk nog sneller voor een vroege voorzet, ook als de bezetting voor het doel nog niet optimaal is of er een tegenstander (te) dicht op hem staat. Regelmatig worden zijn voorzetten zodoende relatief eenvoudig uitverdedigd of al geblokt voordat de bal überhaupt het strafschopgebied betreedt.
Hoge ondergrens
Ondanks dat het rendement van Perisic de afgelopen maanden is afgenomen, blijft de ondergrens van de Kroaat hoog. Met jarenlange ervaring in de Europese (sub)top bij clubs als Inter, Bayern München en Tottenham Hotspur ligt het basisniveau van Perisic logischerwijs hoog. Dit blijft zichtbaar in zijn functionele handelingen met en zonder bal.
Ook is Perisic nog altijd belangrijk met zijn loopwerk zonder bal. Op bezoek bij Fortuna Sittard maakt hij het winnende doelpunt door op het juiste moment de diepte in te trekken. Met dergelijke loopacties komt Perisic in kansrijke positie, of maakt hij tegen compacte defensies ruimte voor ploeggenoten.
De betrouwbaarheid in dit loopwerk is iets wat Perisic duidelijk voor heeft op andere PSV-buitenspelers als Esmir Bajraktarević, Couhaib Driouech en zelfs Dennis Man.
Ook qua verdedigende discipline zet Perisic nog altijd de norm van de PSV-aanvallers. De aanvaller herkent potentieel dreigende situaties als PSV met veel mensen voor de bal speelt en is niet te beroerd om regelmatig ver mee terug te verdedigen.
Afgenomen doelpuntenproductie
De ondergrens van Perisic blijft consistent, maar de pieken in zijn spel zijn er minder dan vorig seizoen. Verwikkeld in de spectaculaire titelstrijd met Ajax maakte Perisic destijds in april en mei liefst zeven competitiedoelpunten voor PSV. Die lijn heeft de buitenspeler niet kunnen doortrekken naar het huidige seizoen.
Slechts driemaal was het tot dusver raak in de VriendenLoterij Eredivisie, waarvan alleen op bezoek bij Fortuna Sittard als uitgespeeld velddoelpunt. Thuis tegen Sparta Rotterdam en op bezoek bij FC Utrecht kopte Perisic raak uit een hoekschop.
Zijn afgenomen doelpuntenproductie is in lijn met de onderliggende statistieken. Perisic onderneemt nog ongeveer evenveel doelpogingen als vorig seizoen, maar wel vanuit aanzienlijk minder kansrijke positie. Iets wat Joey Veerman hem afgelopen vrijdag op bezoek bij FC Volendam ook duidelijk maakte.
Toch kan Perisic zich ook beroepen op momenten waarop zijn loopacties niet op waarde worden geschat. Bijvoorbeeld op bezoek bij FC Volendam komt hij meermaals in kansrijke posities vrij, maar zien ploeggenoten hem over het hoofd.
Waar dit lange tijd niet het geval leek, hebben de jaren uiteindelijk toch vat op Perisic gekregen. Zijn rendement, explosiviteit en uitvoering in de eindfase zijn geleidelijk afgenomen, ook mede als gevolg van het veranderde aanvalsspel van PSV.
Met zijn discipline zonder bal en buiten het veld is Perisic nog altijd van grote waarde in Eindhoven, maar met zijn afgenomen waarde als verschilmaker wordt het interessant om te zien of de Kroatische routinier voor Bosz onomstreden blijft in de laatste maanden van dit seizoen.
PSV - sc Heerenveen is zaterdagavond vanaf 18:45 uur LIVE te zien op ESPN.