Een jaar na zijn vertrek bij Ajax wordt Francesco Farioli op handen gedragen in Porto. Waar hij het landskampioenschap met Ajax vorig seizoen uit handen gaf, hield Farioli in zijn debuutseizoen met FC Porto overtuigend Sporting CP en Benfica op afstand. ESPN-verslaggever Cristian Willaert zocht de Italiaanse trainer voor een uitgebreid gesprek op in Portugal.
Strak in pak schuift Farioli aan in het museum van het Estadio do Dragão, de thuishaven van FC Porto. Zichtbaar trots neemt de voormalig Ajax-trainer plaats naast de liefst vijftien kilogram wegende Portugese kampioensbeker. Onder Farioli’s leiding werd FC Porto voor het eerst sinds vier jaar weer kampioen. Het leidde tot een uitzinnig kampioensfeest met liefst 600.000 supporters. Ter illustratie: Porto telt ‘slechts’ 300.000 inwoners.
Farioli en zijn staf, onder anderen bestaande uit de Nederlandse assistent-trainer Dave Vos, leverde een prestatie van formaat en bevrijdde FC Porto van sportief magere jaren. Volgens Farioli was de situatie bij FC Porto een jaar geleden vergelijkbaar met hoe hij Ajax in de zomer van 2024 aantrof. “Dat was niet zo verschillend”, vertelt de trainer, die door alle veranderingen na afloop van het vorige seizoen een veelbewogen zomer kende. “We troffen bij FC Porto een club in moeilijkheden. Er moesten veranderingen plaatsvinden, omdat de club niet op de juiste weg was. Daarnaast had ik nog mijn eigen pijn uit het seizoen met Ajax en dan vooral hoe de laatste maand ging, toen we de landstitel verspeelden aan PSV.”
Het misgelopen kampioenschap met Ajax is nog altijd een groot litteken voor Farioli. “Ik verliet Ajax met veel pijn. Mijn familie en ik houden van Amsterdam. We houden van de club en van de mensen in de club. Van de mensen in de directie tot de technische staf en alle spelers die er waren. Onze connectie en band waren zó sterk.”
Snelle besluitvorming
Ondanks zijn uitgesproken liefde voor Ajax, merkt Farioli een duidelijk voordeel aan het werken bij FC Porto. De trainer vormt een hecht duo met voorzitter en oud-trainer André Villas-Boas. “Het kan niet beter dan hier. We hebben snelle besluitvorming, snelle processen en anticiperen goed op de volgende stappen. Dat is het geheim. Het is heel duidelijk waar wij met z’n allen naartoe willen.”
Bij Ajax ervaarde Farioli naar eigen zeggen dat dit geen vanzelfsprekendheid is. “Het is bij FC Porto makkelijker om dingen voor elkaar te krijgen, dat kan ik niet ontkennen. Dat is het grote verschil met Ajax. Ik hoef zeker niet per se degene te zijn die alles bepaalt. Ik trek graag aan de touwtjes, maar dat is ook mijn rol als manager, zoals de Engelsen dat noemen. Ik probeer dingen te coördineren en ben de verbindende link tussen de verschillende afdelingen. Maar er is een onderdeel binnen het voetbal dat in mijn ogen best wel onderschat wordt en dat is de snelheid van besluitvormingen. Soms is het beter om een slechte beslissing te nemen, dan om in the middle of nowhere te wachten totdat er iets gebeurt.”
Onmogelijke omstandigheden
Volgens Farioli is dit laatste te vaak het geval bij Ajax. “Ajax is een gigantische club, met veel interne, politieke machtsstrijd. In alle eerlijkheid geloof ik er niet in dat zulke interne strijd Ajax helpt om weer competitief te worden. Voor mij was het onmogelijk om te blijven en onder zulke omstandigheden te werken. We weten allemaal hoe moeilijk het is om te presteren bij zo’n grote club, waar beslissingen worden gemaakt door mensen die totaal geen voetbalkennis hebben. Dat vertraagt alles en zorgt ervoor dat urgente zaken niet met de juiste snelheid worden aangevlogen. Dat is niet makkelijk. Het zou voor één jaar kunnen werken, maar daarna wordt het erg moeilijk.”
Na zijn laatste competitiewedstrijd met Ajax trekt Farioli dan ook zijn conclusies. “We wilden allemaal winnen, maar we dachten anders over de manier waarop we dit konden bereiken. Ik vroeg niet om drie chef-koks. Dat was één van de gekke verhalen die in de wereld werd geholpen om een paar kranten extra te verkopen. Ik was vooral veeleisend in het professionaliseren van de standaard binnen de club. Ik wilde een specialist op elke afdeling en geen generalist die alles aanstuurde. Ik wilde dat op elke afdeling iemand de leiding had die daar capabel voor was.”
Farioli benadrukt dat hij, ondanks de inhoudelijke meningsverschillen, geen wrok koestert richting Ajax-directeuren Alex Kroes en Menno Geelen. “Ik zal Alex altijd dankbaar blijven dat hij mij de kans heeft geboden om de eerste Italiaanse coach ooit op de bank bij Ajax te worden. Mijn dankbaarheid en respect voor het mens dat hij is, is groot. Ik heb hem meerdere keren uitgenodigd om naar Porto te komen en dat zal hij deze voorbereiding ook gaan doen. Ik koester geen enkele slechte gevoelens naar hem. Met Menno spreek ik ook veel. Hij stuurt mij veel berichten om te feliciteren met goede resultaten en wij hebben een fantastische relatie. Ik heb met veel mensen binnen Ajax een hele goede relatie.”
Complimenten voor PSV van ‘ander niveau’
Het misgelopen kampioenschap met Ajax heeft zijn sporen nagelaten bij Farioli, maar toch is de Italiaanse trainer ook complimenteus over titelconcurrent PSV. “Je hebt dit seizoen ook weer gezien dat zij van een ander niveau zijn. Dat wij hen afgelopen seizoen tot de laatste speeldag in de problemen hebben kunnen brengen, is iets heel speciaals. Natuurlijk is het nooit genoeg. De buitenwereld ziet het als het verspelen van een landstitel en een sportieve ramp, maar ik vind dat PSV het fantastisch heeft gedaan. Na onze overwinning in Eindhoven wonnen zij zeven van hun laatste zeven wedstrijden”, verzucht Farioli.
Gedurende zijn opmars met Ajax werd Farioli gelinkt aan Europese topclubs. Het lag lange tijd totaal niet in de lijn der verwachting dat hij Amsterdam zou verruilen voor de Portugese havenstad, maar na het mislopen van de landstitel verandert zijn positie op de trainersmarkt. “Je weet hoe voetbal werkt. Toen ik koploper met Ajax was, had mijn zaakwaarnemer het een stuk drukker dan na de laatste competitiewedstrijd tegen FC Twente. Er gebeurde niks. Het was vooral stil en ik had ook niks anders verwacht.”
“Wij hebben gewacht en hadden ook geen haast”, blikt Farioli terug op afgelopen zomer. “Het was bij Ajax qua mentale en fysieke toewijding een zwaar seizoen geweest, dus daarom was het voor mij ook niet slecht om wat te rusten en analyseren. Eind juli werd FC Porto concreet en dat vond ik het meest interessante. Daarna is alles heel snel gegaan. In een paar dagen bereikten we een akkoord en weer een paar dagen later stond ik al op het veld.”
Dromen van Ajax-terugkeer
De uitzinnige huldiging van de Portugese landstitel heeft Farioli doen inzien hoe bijzonder zijn prestatie met FC Porto dit seizoen is. Toch vindt de trainer zijn prestaties met Ajax zelf indrukwekkender. “Ja, vorig seizoen hadden we bij Ajax geen prijs om aan de supporters te laten zien, maar dat mag er niet voor zorgen dat onderschat wordt wat we toen samen hebben gepresteerd. Natuurlijk is dit met FC Porto mijn eerste prijs als hoofdtrainer, maar ik denk dat de grootste prestatie juist vorig seizoen is geleverd.”
Farioli koestert nog altijd warme gevoelens voor Ajax en hoopt in de toekomst ooit als trainer terug te keren bij de Amsterdamse club. Tot die tijd blijft de Italiaan Ajax van afstand volgen. “Ik geloof en hoop dat de club komend seizoen weer opleeft onder het nieuwe management en beleid. Ik ben nog steeds een Ajax-supporter en dat zal ik altijd blijven.”