Dit verhaal is geactualiseerd naar aanleiding van het ontslag van John Heitinga bij Ajax. De originele versie verscheen op 24 oktober.
Na slechts vijf zeges in vijftien officiële duels is John Heitinga door Ajax ontslagen. ESPN duikt aan de hand van gesprekken met vele ingewijden in de turbulente tweede periode van Heitinga als hoofdtrainer van de Amsterdammers, waar slechte resultaten, matig spel en bestuurlijke onrust de boventoon voerden. “We zien te weinig ontwikkeling en we hebben onnodig punten verspeeld.”
Heitinga wil vanaf zijn aanstelling met ‘lef spelen’, hoog drukzetten, aanvallend voetballen, punten halen in de Champions League en meedoen om het kampioenschap. Na ruim drie maanden kan worden geconcludeerd dat hier bar weinig van terecht is gekomen.
Erfenis Farioli
Het is 19 mei 2025. Een dag nadat Ajax de titel na een voorsprong van negen punten definitief heeft verspeeld aan PSV, pakt Francesco Farioli zijn spullen. Het is een abrupt einde aan een enerverend seizoen, waarin de Italiaan de club na een historisch slecht seizoen onder Maurice Steijn en John van ‘t Schip weer kleur op de wangen geeft.
Hoewel het spel onder Farioli volgens velen niet des Ajax is en het seizoen teleurstellend eindigt door de slechte eindfase van het seizoen, doet de club onder de Italiaanse trainer eindelijk weer eens mee om de landstitel en nog belangrijker: Ajax kwalificeert zich weer voor de Champions League. Ondanks het behalen van de doelstelling ziet Farioli onvoldoende aanknopingspunten om door te gaan. Hij vertrekt na meningsverschillen over bezuinigingen, het doorselecteren en investeren in faciliteiten als voeding en mentale gesteldheid.
Voor Ajax betekent het opnieuw beginnen. In het kielzog van Farioli vertrekt de gehele technische staf, maar verdwijnen ook zijn ideeën over topsport en professionaliteit. “Het voelt alsof we een jaar terug in de tijd stappen”, zegt technisch directeur Alex Kroes vlak na Farioli’s vertrek.
Bakje koffie
Waar het vertrek van Farioli voor de buitenwacht als een verrassing komt, houden Kroes en directeur voetbal Marijn Beuker op de achtergrond al langer rekening met een vertrek en voeren zij gesprekken met mogelijke vervangers. Al snel valt de naam van oude bekende Erik ten Hag, die zonder club zit na zijn vertrek bij Manchester United en in het verleden grote successen beleefde met Ajax.
Ondanks de avances van Kroes en zijn vraag om een ‘bakje koffie te drinken’, kiest Ten Hag voor het hoofdtrainerschap bij het Duitse Bayer Leverkusen. De clubleiding van Ajax moet schakelen en komt uit bij Heitinga en Marcel Keizer. Eigenlijk geniet Keizer als hoofdtrainer de voorkeur en wordt hij door Ajax ook eerder dan Heitinga benaderd, maar Keizer zit vanwege de extra druk die hierbij komt kijken zelf niet op te wachten. In een duorol met Heitinga ziet Keizer het wel zitten om terug te keren bij Ajax.
Heitinga en Keizer hebben beiden al een wisselvallig verleden als hoofdtrainer in Amsterdam. Toch krijgt het duo het ‘voordeel van de twijfel’ voor een herkansing, zo klinkt het in de directiekamer van Ajax. De club tilt zwaar aan de banden van Heitinga en Keizer met Liverpool-trainer Arne Slot, inmiddels het grote uithangbord van het Nederlandse trainersgilde. Keizer wisselt sinds hun gezamenlijke Cambuur-tijd veel voetbalideeën met Slot uit, Heitinga was vorig seizoen zijn assistent op Anfield.
Opmerkelijke promotie Peereboom
Aangevuld met een promotie voor Frank Peereboom en Urby Emanuelson, vorig seizoen respectievelijk hoofdtrainer en assistent-trainer van Jong Ajax, completeert Ajax de staf. Emanuelson geldt als oud-speler als ‘verbinder’ tussen de technische staf en spelersgroep, maar de promotie van Peereboom roept vragen op.
Na een teleurstellend seizoen met Jong Ajax, waarin de Amsterdamse beloften zeventiende eindigen in de Keuken Kampioen Divisie, is er onvrede over Peereboom. Het spel is te vaak ondermaats en Ajax vindt dat te weinig spelers zich onder Peereboom individueel doorontwikkelen in Jong Ajax.
Bovendien schiet hij gedurende het seizoen verbaal meerdere keren op extreme wijze uit zijn slof tegen de Amsterdamse talenten. “Nu moet ik mij morgen weer bij Alex (Kroes, red.) verantwoorden voor jullie wanprestaties!”, kaffert hij meermaals richting Jong Ajax-spelers na nederlagen. Ook verwijt hij de talenten regelmatig dat zij het Ajax-shirt niet waard zijn en gebeurt het meerdere keren dat Peereboom twee uur voor de aftrap nog van basisopstelling wijzigt, logischerwijs leidend tot teleurstelling bij jongelingen die rekenden op een basisplek.
De Ajax-directie twijfelt in eerste instantie nadrukkelijk over het handhaven van Peereboom als trainer van Jong Ajax, waardoor zijn nieuwe rol als assistent-trainer van Heitinga op De Toekomst door collega-trainers en medewerkers als ‘wegpromoveren’ wordt gezien. Extra opvallend, aangezien Dave Vos ondanks een doorlopend contract geen aanbieding krijgt om Heitinga te assisteren en vervolgens met Farioli meegaat naar FC Porto, waar het duo tot dusver uitstekend presteert.
Twijfels
Binnen de club zijn er vanaf het eerste moment twijfels over de komst van Heitinga en samenstelling van de staf. Algemeen directeur Menno Geelen is niet volledig overtuigd, maar legt de voetbaltechnische leiding in handen van Kroes en Beuker. Kroes kiest op aandringen van de raad van commissarissen voor Heitinga, ondanks dat Beuker aanzienlijk minder enthousiast is.
Beuker, mede aangesteld om innovatie binnen Ajax te realiseren, mikt met Iñigo Pérez van Rayo Vallecano aanvankelijk op een meer innovatieve en ‘maniakale’ trainer. De naam van Paul Simonis prijkt na een succesvol seizoen met Go Ahead Eagles ook op het lijstje van de Ajax-directie. Kroes drinkt oriënterend koffie met Simonis, maar pakt niet door. Vanuit de RvC zijn er twijfels over Simonis vanwege zijn gebrek aan ervaring.
Ook Heitinga ontbeert jarenlange ervaring als hoofdtrainer, maar voor Kroes en een groot gedeelte van de RvC blijken de Nederlandse nationaliteit en ‘Ajax-DNA’ zwaarder te wegen dan de bewezen kwaliteit om zijn voetbalvisie over te brengen op een spelersgroep.
Ook vanuit kamp-Heitinga zijn er twijfels. Nota bene zijn eigen zaakwaarnemer, Rob Jansen, twijfelt openlijk aan een overstap van zijn cliënt naar Ajax en raadt Heitinga de job in eerste instantie zelfs af. Toch gaat Jansen mee in de nadrukkelijke wens van Heitinga. “Ik heb tegen hem gezegd: ‘Ik zou het niet doen, op dit moment naar Ajax gaan’. Hij wilde het wel vanuit ego, zijn hart en zijn gevoel voor die club”, vertelt Jansen in zijn podcast KieftJansenEgmondGijp. De zaakwaarnemer ziet zijn cliënt een terugkeer naar Ajax prefereren boven een overgang naar het eveneens geïnteresseerde VfL Wolfsburg.
De twijfels bij betrokkenen blijken terecht, want Heitinga weet zijn ploeg in de eerste maanden nooit echt naar zijn hand te zetten. De beoogde manier van spelen van de Ajax-trainer, met hoog drukzetten en aanvallend voetbal, is nauwelijks succesvol terug te zien op het veld en ook buiten de lijnen hebben Heitinga en zijn staf moeite om zijn visie over te brengen.
Onvrede neemt al vroeg toe
Al vroeg in de voorbereiding sijpelen geluiden door over de groeiende onvrede bij meerdere sleutelspelers. Het contrast tussen de vorige en nieuwe technische staf blijkt gigantisch. Spelers zien de intensiteit op de training omlaag gaan en mopperen onderling over de manier waarop Heitinga en zijn staf de aanvallende spelprincipes proberen in te slijpen.
Veelzeggend is dat miljoenenaankoop Oscar Gloukh zich na zijn eerste training intern hardop afvraagt of hij met de A-selectie of Jong Ajax heeft meegetraind. De dribbelaar is geschrokken van het niveau van de training, iets wat in schril contrast staat met de extreem gedisciplineerde werkwijze die Gloukh bij RB Salzburg gewend was.
Dit voor de spelers overduidelijk merkbare verval, leidt er mede toe dat Kenneth Taylor in de slotfase van de zomerse transferperiode nadrukkelijk aanstuurt op een vertrek. De middenvelder confronteert Kroes hoogstpersoonlijk met een jaar eerder gemaakte afspraken, waarbij Ajax aan Taylor beloofde mee te werken.
Ondanks interesse van FC Porto en West Ham United doet de club dat niet en gaat het qua transfersom hoger in de boom zitten dan Taylor en zijn entourage redelijk achten. Het Engelse Wolves is overigens wel bereid om ver voor de Ajax-middenvelder te gaan, maar een stap naar Wolverhampton ziet Taylor zelf niet zitten.
Als een assistent-trainer Taylor in deze periode ‘motivatieproblemen’ op het trainingsveld verwijt, leidt dit tot een conflict tussen de linkspoot en de staf. Taylor zou hierdoor op bezoek bij Go Ahead op de bank zitten, maar staat na blessures van Mika Godts en Bertrand Traoré alsnog in de basis.
Knullige communicatie
Op tactisch vlak zijn er bij veel spelers twijfels over de capaciteiten van de staf, maar ook communicatief gaan er knullige dingen mis. Op de eerste voor media toegankelijke Ajax-training tijdens het trainingskamp in Zeist valt op hoe buitenlanders Josip Sutalo en Bertrand Traoré in het Nederlands instructies krijgen van Keizer en Peereboom. Bij een trainingsvorm leidt dit ertoe dat beiden na een uitleg niet weten welke kleur hesje zij aan moeten trekken.
Even later, bij een oefenvorm waarin Ajax de opbouw traint, speelt Sutalo na uitrollen van doelman Jaros direct het middenveld in. Keizer schreeuwt hem toe dat dit pas na minstens drie passes is toegestaan, iets wat de Kroatische Sutalo uit de eerdere uitleg in het Nederlands ook niet heeft kunnen thuisbrengen.
Een bepaalde manier van spelen
''Wij staan voor een bepaalde manier van spelen'', vertelt Heitinga tijdens het trainingskamp in Zeist. ''Dat heb je in de eerste oefenwedstrijd al een beetje kunnen zien. Het is intens, het liefst zo vaak mogelijk hoog op het veld drukzetten. Wij moeten ervoor zorgen dat het een geoliede machine wordt.''
Dit blijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Ondanks de vanaf het eerste moment beoogde spelopvattingen, scoort Ajax in de VriendenLoterij Eredivisie tot dusver gemiddeld op statistieken als ‘hoge balveroveringen’ en het aantal toegestane passes per defensieve actie, wat een goede indicator vormt voor de mate van hoog en intensief drukzetten.
De kwetsbaarheden van Ajax in het drukzetten tekenen zich tijdens de seizoensvoorbereiding al af. In de eerste oefenwedstrijden tegen Hibernian, Aarhus en PAOK ziet het aanvalsspel er nog regelmatig hoopgevend uit, maar Ajax blijkt met de intrede van Heitinga vooral aan defensieve organisatie te hebben ingeleverd. Met Jordan Henderson en Jorrel Hato - weliswaar pas eind juli - zijn er bovendien twee sleutelspelers op defensief vlak vertrokken. Beiden worden door Ajax niet één-op-één vervangen.
Dat laatste valt de technische leiding van Ajax te verwijten. Heitinga geeft openlijk aan dat hij de nummer ‘6’-positie belangrijk vindt, maar krijgt daar geen directe versterkingen van technisch directeur Kroes. Het resulteert in zijn tweede periode als Ajax-trainer in een stoelendans op de plek van controleur tussen Davy Klaassen, Jorthy Mokio, Youri Regeer, Kian Fitz-Jim en James McConnell.
Inpassen van aankopen
Niet alleen op de nummer ‘6’-positie is Heitinga zoekende. Ook het inpassen van nieuwe aankopen verloopt uiterst moeizaam. Heitinga moppert over meerdere blessures bij Ajax en wijt daar het ontbreken van vastigheden aan. Toch valt de trainer zelf ook te verwijten dat hij - al ver voor de blessures - veel husselt in zijn basisopstellingen én met de nieuwe aankopen.
Met Raúl Moro zijn de scouting en directie van Ajax ervan overtuigd een nieuwe rechtsbuiten te hebben gehaald. De Spanjaard is een buitenspeler met dribbelkwaliteiten en diepgang. Hij heeft daarmee een profiel dat volgens vrijwel iedereen binnen de club nog ontbreekt. In de schets van de selectiesamenstelling zien de Amsterdamse beleidsbepalers Moro als beoogde basisspeler op de rechterflank.
Dat Heitinga in de seizoensvoorbereiding aanvankelijk veel met Moro vanaf links speelt, is de scouting een doorn in het oog. Bovendien zit de aankoop op deze manier Godts in de weg, terwijl de Belgische aanvaller juist ook als potentiële cashcow wordt gezien.
Haperende motor
Richting de competitiestart is de gehoopte geoliede Ajax-machine er vooral één met horten en stoten. Een week voor de officiële seizoensouverture levert de generale repetitie tegen AS Monaco in de Johan Cruijff ArenA meer vragen dan antwoorden op. Aanvallend is het wederom bij vlagen aantrekkelijk, maar defensief is het nog steeds onwennig en heeft Ajax de grootste moeite het beweeglijke Monegaskse middenveld op te vangen.
Aanvoerder Davy Klaassen legt na afloop van het laatste oefenduel de vinger op de zere plek. Het vertrek van de onbetwiste leider Henderson en het vervangen van oude rot Remko Pasveer voor Liverpool-huurling Vitezslav Jaros, leidt op het veld tot gebrekkige sturing van achteruit.
“Voorin en op het middenveld zijn er wel jongens die praten, maar achterin en op ‘6’ hebben we dat nu niet echt. Die jongens zijn er nog niet of zijn nog te jong. Je mag niet van jonge jongens als Aaron Bouwman of Jorthy Mokio verwachten dat ze alles organiseren”, luidt het oordeel van Klaassen een week voor de officiële start van het seizoen.
Gebrek aan leiderschap
Het ontbreekt zichtbaar aan leiderschap, vooral vanuit de defensie. Daar is ook Heitinga zich van bewust. De 28-jarige aankoop Ko Itakura vult dat gat enigszins, maar Ajax wil zich ook nog versterken met een nummer ‘6’, het liefst één die ervaring en ‘een stukje leiderschap’ meeneemt.
Tijdens de competitiestart tegen Telstar wordt pijnlijk duidelijk dat er nog genoeg mis is met de organisatie van achteruit. Ajax wint weliswaar met 2-0, maar het had binnen vijf minuten al tegen een achterstand aan kunnen kijken tegen de gepromoveerde ploeg uit Velsen-Zuid. Heitinga spreekt na afloop van een ‘wisselvallig optreden’.
De roep om versterking wordt alleen maar groter en Ajax mengt zich in de strijd om een oude bekende voor de ‘6’-positie. “Edson Álvarez is wat mij betreft altijd welkom, maar het is moeilijk te zeggen of het realistisch is. Een type Edson zou een toegevoegde waarde voor ons zijn", aldus de Ajax-trainer.
Álvarez blijkt niet haalbaar en uiteindelijk opteert Ajax voor de 20-jarige Liverpool-huurling James McConnell. Dit gebeurt op nadrukkelijke voorspraak van Heitinga en komt niet uit de koker van de Ajax-scouting. Op maandag 25 augustus wordt de naam van McConnell bij de scoutingsafdeling neergelegd, een dag later bereikt Ajax al een mondeling akkoord met Liverpool en de middenvelder. McConnell is een talentvolle speler, maar ontegenzeggelijk een totaal ander type dan de gewenste breker Álvarez.
Opmerkelijk selectiemanagement
Het is tekenend voor het opmerkelijke selectiemanagement vanuit de clubleiding. Waar zeker gesteld kan worden dat Ajax onder Kroes in korte tijd op financieel gebied grote stappen heeft gemaakt - met het lozen van overbodige aankopen uit het Mislintat-tijdperk en het terugbrengen van het salarishuis; alleen afgelopen zomer al zo’n 15 miljoen euro op jaarbasis - moet er ook kritisch gekeken worden naar de zomeraankopen en dan vooral hoe deze renderen in de tactiek van Heitinga.
Zo gaat de komst van een kwaliteitsspeler als Ko Itakura vooralsnog veelal ten koste van Josip Sutalo, die vorig seizoen een van de sterkhouders was in het Ajax van Farioli en bovendien ruim twintig miljoen euro heeft gekost.
Miljoenenaankoop Oscar Gloukh, die voor zo’n vijftien miljoen euro als buitenkans wordt binnengehaald, moet het in eerste instantie vooral doen met invalbeurten op de linkerflank, terwijl Heitinga expliciet uitspreekt dat hij Gloukh het beste vindt als aanvallende middenvelder. Op links heeft de trainer met Godts, Edvardsen en eventueel Moro bovendien meer dan genoeg opties.
De rechterflank is daarentegen dun bezet na het late vertrek van Traoré. Daarnaast is het middenveld overbezet met lopende middenvelders - door Heitinga aangeduid als ‘benen’, terwijl de selectie overduidelijk een controleur ontbeert.
De vraag die opdoemt, is of Ajax niet beter eerst naar de hiaten in de selectie had moeten kijken voordat het aanvallende spelers als Moro en Gloukh binnenhaalde. De linksbackpositie is een exemplarisch antwoord op deze vraag, waar Owen Wijndal - die al lang en breed was afgeschreven in Amsterdam - inmiddels de enige echte optie is.
Youri Baas en Jorthy Mokio zouden deze rol kunnen invullen als inverted wingback, op de wijze zoals Hato of de eerder vertrokken Devyne Rensch dit ook deed. Dit is voor de technische staf echter lange tijd geen optie. Baas vertelt in aanloop naar PSV-uit dat hij het liefst in het centrum speelt en onder Heitinga nog nooit als linksback heeft getraind - terwijl hij hier in Eindhoven de laatste twintig minuten wel terechtkomt - en Mokio speelt tegen Sparta pas bij het afhaken van Wijndal en Itakura als linksachter, maar zou eigenlijk op het middenveld starten.
De Ajax-selectie is overduidelijk uit balans, Heitinga en zijn staf slagen er ook niet in om de aanwezige spelers met tactische houvast beter te laten renderen, zoals Farioli vorig seizoen wel lukte met spelers als Anton Gaaei en Sutalo. Deze verdedigers zijn dit seizoen geen schim van de spelers die zij vorig seizoen waren.
Wisselvallige resultaten
Hoewel Ajax in de VriendenLoterij Eredivisie tot de 0-2 nederlaag tegen AZ ongeslagen is, is het spel al lange tijd matig en speelt Ajax ook al vier keer gelijk. Na het open huis tegen Telstar, dat in de Johan Cruijff ArenA liefst achttien doelpogingen noteert, kiest Heitinga op bezoek bij Go Ahead voor een lager blok in het drukzetten. In de weken die volgen gaat Ajax geleidelijk aan vervolgens weer steeds verder naar voren.
In de eerste Champions League-wedstrijd krijgt Ajax, zonder nieuwelingen als Gloukh, Moro, Dolberg en McConnell aan de aftrap, een lesje in effectiviteit tegen Internazionale. Na afloop is Heitinga opvallend positief. "Complimenten aan een aantal jongens. Alle complimenten voor de werklust. Dit was voor de rest wel het Ajax wat ik wil zien. In de eerste helft hebben we aangetoond dat we meekunnen op dit niveau."
In de aanloop naar het uitduel met PSV wordt duidelijk dat de druk Heitinga steeds meer parten begint te spelen. Op de vraag waarom miljoenenaankopen Gloukh en Moro geen basisplaats hebben, reageert de Ajax-trainer fel. “Ik denk dat je op zoek bent naar drama.”
Toch geeft de topper tegen PSV weer een sprankje hoop. Hoewel de eerste helft van beide kanten erbarmelijk slecht is, laat Ajax in de tweede helft zien wel degelijk te kunnen voetballen. De invalbeurt van Gloukh als valse spits doet het spelbeeld kantelen, maar blijkt na het geblesseerd wegvallen van Dolberg en Weghorst een toevalstreffer. “We hebben daar nooit op getraind, dus ik was positief verrast”, vertelt Taylor na afloop van PSV - Ajax.
Op de achtergrond voert Ajax in deze periode gesprekken met Thomas Duivenvoorden. De voormalig stunttrainer van Quick Boys en huidige assistent-trainer van De Graafschap geldt als de belangrijkste kandidaat om de staf van Heitinga te versterken. De trainer dringt tijdens het trainingskamp van Ajax in Como al aan op een extra assistent en ziet Duivenvoorden graag komen. Heitinga spreekt samen met Kroes en Beuker met de talentvolle trainer, maar tot een akkoord met De Graafschap komt Ajax niet.
Nieuw dieptepunt
Heitinga ziet aanknopingspunten na de goede tweede helft tegen PSV, maar een aanzet tot betere tijden blijkt dit niet. Een week later stelt Ajax opnieuw teleur, nu thuis tegen NAC. De ploeg van Heitinga wint tegen de verhoudingen in met 2-1 van tien man, maar het povere optreden is een opmaat naar een nieuw dieptepunt in het nog prille seizoen.
In het uitduel in de Champions League met Olympique Marseille wordt Ajax met 4-0 afgedroogd, waar het nog van geluk mag spreken dat Marseille gas terugneemt in de tweede helft. Het tactische plan en de matige uitvoering hiervan spelen de Fransen volledig in de kaart. Hoog drukzetten en overal één-op-één door op de lage opbouw van de ploeg van trainer Roberto de Zerbi, blijkt zelfmoord in het Stade Vélodrome.
Ondanks de blamage voelt Heitinga op dat moment nog het vertrouwen van de clubleiding en geeft zijn jongens zelfs ‘complimenten voor de goede start’. “Dit is een team in opbouw. Ik weet zeker dat we het allemaal op de rit krijgen, maar dat kost tijd."
Grim toegevoegd aan staf
Na het 3-3 gelijkspel tegen Sparta, in de laatste competitiewedstrijd voor de interlandperiode, volgen grondige evaluaties binnen Ajax. De positie van Heitinga staat ter discussie, maar de uitkomst van meerdere gesprekken is het toevoegen van Fred Grim aan de technische staf.
Grim was als ‘Coach of Coaches’ al werkzaam binnen Ajax, maar wordt ondanks de maandenlange wens van Heitinga pas begin deze maand - na het afketsen van een overgang van Duivenvoorden - aan de staf toegevoegd. Door de nieuwe rol van de voormalig doelman verkast Peereboom voortaan naar de tribune. Hij gaat zich meer focussen op analyses en Grim vertolkt een dominante rol op de veldtrainingen. “Achteraf had het wel iets sneller gekund”, verzucht Heitinga nadat Grim aan zijn staf is toegevoegd.
Ook typerend voor het reageren in plaats van anticiperen van Ajax: terwijl het seizoen al ruim drie maanden bezig is, heeft de club de vacature van een extra inspanningsfysioloog nog altijd niet naar wens ingevuld. “We hebben met mensen gesproken, maar uit die gesprekken wil je de beste aanstellen, maar dat lukt niet altijd. Sommigen zijn niet haalbaar of willen zelf niet de stap maken”, vertelde Heitinga vorige week.
Van een ‘Grim-effect’ is na de interlandperiode niet bepaald sprake, want de eerste wedstrijd met de nieuwe assistent op de bank gaat thuis kansloos verloren tegen AZ (0-2). Wout Weghorst legt na dat duel de vinger op de zere plek. “Natuurlijk wil je winnen met voetbal dat bij Ajax past. Maar dan moet je ook kijken naar de kwaliteit van de selectie…”
Blind aast op technische rol
Waar de druk op Heitinga vanwege de tegenvallende prestaties en gebrekkige teamontwikkeling toeneemt, verbindt Kroes in gesprek met de supportersvereniging van Ajax zijn lot aan dat van Heitinga. “Ja, volledig. Vorig jaar heb ik in een moeilijke fase tegen critici binnen Ajax over Farioli gezegd: ‘Als jullie hem willen ontslaan, ontsla mij dan als eerste.’ Zo sta ik er nu ook in.”
Na de nederlaag tegen Galatasaray (0-3) heeft Ajax besloten afscheid te nemen van Heitinga. In een officiële reactie licht Kroes deze ingreep toe. "Het is een pijnlijke beslissing. Maar als je kijkt hoe de afgelopen maanden zijn gegaan, dan moeten we concluderen dat we het ons vooraf heel anders hadden voorgesteld. We zien te weinig ontwikkeling en we hebben onnodig punten verspeeld. We weten dat het tijd kan kosten als een nieuwe trainer met een selectie gaat werken waarin ook veranderingen zijn doorgevoerd. Die tijd hebben we John ook gegeven, maar wij denken dat het voor de club het beste is om iemand anders voor de groep te zetten. We willen graag gezamenlijk snel een nieuwe hoofdtrainer presenteren."
Toch heeft Kroes zijn eigen positie ook per direct beschikbaar gesteld. Voorlopig blijft hij echter aan bij Ajax. “Mijn contract loopt aan het einde van het seizoen af, mocht de club eerder een technisch directeur aantrekken dan draag ik mijn werkzaamheden op dat moment over.”
De slecht uitgepakte trainerskeuze kleeft nadrukkelijk aan Kroes, maar op zijn beurt baalt de technisch directeur van de 'bureaucratie' binnen Ajax.
Het valt de directe Kroes tegen hoe omslachtig het blijkt om koersverandering binnen de club te bewerkstelligen, waardoor de directeur sowieso al grote twijfels had over het uitdienen van zijn medio 2026 aflopende contract. Kroes voelt steun vanuit de vereniging, die 73 procent van de Ajax-aandelen in bezit heeft, maar botst op veel vlakken met andere geledingen binnen de club.
De recent uit de RvC opgestapte Danny Blind heeft op zijn beurt oren naar een razendsnelle terugkeer in een technische functie. Heitinga is afgelopen transferperiode geen voorstander van de terugkeer van Daley Blind naar Ajax, iets wat voor vader Danny de spreekwoordelijke druppel is om na groeiende onvrede op te stappen als rvc-lid. Even later volgen Hermine Voûte en Carolien Gehrels zijn voorbeeld. Blind senior ziet voor zichzelf echter nog wel een rol in een voetbaltechnische functie bij Ajax weggelegd.
Het spanningsveld in de bestuurlijke geledingen is bij Ajax altijd groter dan bij andere Nederlandse clubs. De organisatiestructuur, met een bestuursraad, raad van commissarissen, directie, adviseurs en honderden verenigingsleden, houdt elkaar in een greep. Het blijkt in Amsterdam al jarenlang onmogelijk om in deze structuur alle neuzen dezelfde kant op te krijgen, met onnavolgbaar beleid en sportief verval tot direct gevolg.
Met de sportieve én bestuurlijke onrust is Ajax inmiddels niet alleen een jaar terug in de tijd, maar koerst de club ook af op de stuurloze periode die de club ook tussen de zomer van 2023 en het voorjaar van vorig jaar parten speelde. Dat het tijd kost om uit zo’n dal te klimmen, benadrukte Louis van Gaal deze week op radiozender 3FM. “Ik heb bij mijn aanstelling als adviseur al gezegd dat het wel twee tot drie jaar gaat duren. De club is de afgelopen jaren kapotgemaakt, dan is het niet makkelijk om het weer recht te krijgen.”
Onder Farioli leek de wederopbouw ingezet, maar de bestuurlijke machtsstrijd en daaruit volgende onvoldoende uitgebalanceerde selectie en desastreus uitgepakte trainerskeuze, werpen Ajax ver terug. Vier keer werd er kansloos verloren in de Champions League, al dertien punten liet Ajax liggen in de VriendenLoterij Eredivisie en tegen laagvliegers als Telstar, FC Volendam en NAC Breda was het spel ver ondermaats.
De 5-1 nederlaag tegen Chelsea op Stamford Bridge viel weliswaar grotendeels te wijten aan de vroege rode kaart van Taylor, maar met zijn daaropvolgende wissel van Gloukh lijkt Heitinga zich in de vingers te snijden. Voor het eerst dit seizoen wordt duidelijk dat ook het draagvlak onder de supporters afneemt. “Johnny, rot op!”, klinkt het vanuit het uitvak in Londen.
Waar eerder in het seizoen spelers als Steven Berghuis nog publiekelijk het vertrouwen in de Ajax-trainer uitspraken, slaat nu vanuit de spelersgroep naar buiten toe ook de twijfel toe. Zo blijkt onder meer uit de woorden van Pasveer na de verliespartij tegen Chelsea. "Hij (Heitinga, red.) heeft tijd nodig om zijn ideeën in te slijpen, maar uiteindelijk is het aan de club en hoe zij er tegenaan kijken. Dat is niet aan mij."
In de weken die volgen wint Ajax door een opleving na rust op bezoek bij FC Twente, maar morst het tegen sc Heerenveen en Galatasaray opnieuw punten. Na de 0-3 nederlaag tegen de Turkse topclub valt het doek voor Heitinga.
De hoofdtrainer en zijn staf hebben veel fout gedaan, maar de problemen van Ajax zitten dieper. De sportieve terugval is een logisch gevolg van het wispelturige beleid in de bestuurskamers.
Deze reconstructie is tot stand gekomen op basis van gesprekken met 22 ingewijden.