<
>

ESPN Doc 'Chemie': 50 jaar na de fatale vlammenzee in Eindhoven

''Eigenlijk denken we elk jaar rond deze tijd terug aan Eindhoven. Ongelooflijk dat het alweer 50 jaar geleden is.'' In september 1971 beleeft de Duitse club Chemie Halle het meest tragische moment in de clubgeschiedenis, is de zien in de ESPN Doc 'Chemie', die maandag om 21:00 uur in première gaat.

De dag voor de uitwedstrijd tegen PSV voltrok zich een ramp in hotel 't Silveren Seepaerd. Een massale brand onstond in het gebouw waar de spelers van de bezoekende club verbleven. Een chaotische nacht volgde, waarin de brandweer geen grip kon krijgen op de situatie en ieder in doodsangst het hotel probeerde te verlaten. Het vuur nam elf levens met zich mee, waaronder die van Halle-talent Wolfgang Hoffman.

Club in opkomst

Chemie Halle, tegenwoordig Hallescher FC, had in de zomer van 1971 het beste seizoen in de clubhistorie achter de rug. Met veel jonge spelers stond Halle op het punt van doorbreken. Het eerste Europese duel ooit was een magisch moment voor de club uit de DDR. PSV kwam op bezoek in de eerste ronde van de UEFA Cup. De Eindhovense spelers werden bedolven onder de aparte sfeer die Oost-Duitsland uitstraalde. ''Het was daar donder, letterlijk donker'', weet Guus Hiddink zich te herinneren, die toen nog speler was voor PSV, afkomstig uit de lichtstad. ''Eén lampje die de hele stad moest verlichten'', vult Eef Mulders aan, eveneens PSV'er toendertijd.

De Eindhovenaren verwachtten niet al te veel van de aankomende tegenstander. Oke, sterspeler Klaus Urbanczyk speelde voor de nationale ploeg, maar de Duitsers moesten opgerold worden. Toch wist Halle in een stugge pot de wedstrijd doelpuntloos af te sluiten. ''Ik denk dat we die dag heel goed hebben gespeeld, en de 0-0 was verdiend,' vertelt Wolfgang Schmidt.

Westerse kennismaking

Toen kwam de echte uitdaging: afreizen naar het kapitalistische Westen. Halle was gewend om tegen clubs uit socialistische landen te spelen, maar dit was andere koek. Halle-speler Hartmut Meinert: ''Naar Amsterdam vliegen en vanaf daar met de bus verder reizen. Het stadion, het hotel, dat was heel spannend voor ons.''

27 september, één dag voor de belangrijke wedstrijd, kwamen de Halle-spelers in de middag aan. 's Avonds werd er rond een uur of acht getraind, om alvast te wennen. De volgende dag zou rond die tijd de strijd losbarsten. Na de training keerden de zenuwachtige spelers terug naar 't Silveren Seepaerd, een van de meest prestigieuze hotels van de stad. Om half twaalf lag iedereen in bed.

Midden in de nacht werd Meinert wakker van het lawaai buiten. Hij stond op en sloeg de ramen open om er iets van te zeggen. ''Op het balkon sloegen de vlammen me al tegemoet. Ik zei tegen mijn maat Paul: Er is brand, we moeten weg!''

Chaotische ontnapping

Het was een situatie zoals nooit tevoren, volgens toenmalig brandweerman Frans van Hapert: ''Boven de daken uit zagen we de vuurgloed al. Toen we daar aankwamen, stond alles in lichterlaaie. Een vuurzee zoals ik het nooit eerder had gezien. (...) We konden er gewoon niet bijkomen.''

Iedere hotelgast moest zijn of haar eigen leven zien te redden. Uit pure wanhoop sprongen mensen het gebouw af, terwijl steeds meer deuren en trappen het begaven. De Duitse spelers waren verdeeld over verschillende etages en zochten ook naar manieren om zo snel mogelijk het gebouw te verlaten. Op de vierde verdieping zwermden ze alle kanten uit om te ontsnappen. Een dakgoot en een gevel boden uitweg. Lakens en sportshirts werden aan elkaar geknoopt om naar beneden te glijden en de sprong iets draaglijker te maken.

De jeugdige en getrainde voetballers deden niet bewust, maar instinctief het juiste. Een aantal kwamen via een raam en het dak naar beneden. Ze sprongen op de binnenplaats en sloegen ruiten in om andere hotelgasten te helpen, terwijl de rook en hitte zich opstapelde. Klaus Urbanczyk: ''Voordat ik bewusteloos raakte, bleef ik roepen: ''Bloedgroep 0-positief. Bloedgroep 0-positief!'' Daarna ging het licht uit.

Koppen tellen

Terwijl de ochtend aanbrak, werd duidelijk wat de schade was. Nog een paar mensen uit het meesgereisde team van Halle ontbraken. De masseur kwam naar buiten en uiteindelijk de hoofdarts ook. Maar het voetbaltalent Wolfgang Hoffman kwam niet terug uit de vlammenzee.

De 21-jarige 'Hoffie' had de weg naar buiten gevonden, maar wilde terug naar zijn kamer om zijn peroonlijke bezittingen te halen. Een groot talent, die het volgens velen ging maken, was er niet meer. De jonge voetballer werd geïdentificeerd met zijn trouwring. Uiteindelijk kwamen elf mensen om en raakten elf mensen gewond bij de brand. De oorzaak is tot op heden niet bekend.

De spelers werden achteraf geprezen vanwege hun moed en kracht. Ze besloten woensdag niet te spelen. Niemand wilde alleen zijn en iedereen sliep daarom op een slaapzaal. De volgende dag keerden ze terug naar huis, een verschrikt Eindhoven achter zich latend. Hiddink: ''Er mag niet vergeten worden wat er gebeurd is bij dit catastrofale incident.''

Elk jaar herdenking

PSV ging door zonder te spelen en versloeg Real Madrid in de volgende ronde. Halle degradeerde het seizoen daarna en speelt momenteel op het derde niveau in Duitsland, maar de ramp wordt nog elk jaar herdacht. Dit jaar voor de vijftigste keer. Oud PSV-spelers en de weduwe van de hoteleigenaar waren daarbij aanwezig.

Wolfgang Schmidt sprak toen: ''Ik gedenk onze vriend en medespeler Wolfgang Hoffman, die slachtoffer werd van de brand. Maar ik wil ook de andere hotelgasten herdenken die op tragische wijze het leven lieten. Ieder van ons vocht voor zijn leven en dat van andere gasten. Samen zullen we vandaag terugkijken, aan Wolfgang Hoffman denken en de gebeurtenissen nog een keer de revue laten passeren. Zoals zovaak in de afgelopen decennia.''

De Doc 'Chemie' is maandagavond om 21:00 uur te zien op ESPN.