<
>

Fokkema is als vrouw nu ook op het veld 'One of the guys'

Het lijkt op zaterdag 25 september een dag als alle andere op de Friese voetbalvelden. In het kleine dorp Menaam heeft VV Foarút het lastig tegen Sleat uit Sloten. Geen enkele supporter uit Menaam fronst een wenkbrauw wanneer Ellen Fokkema zich klaarmaakt voor haar invalbeurt. Nederlandse nuchterheid past hier bij het feit dat ze geschiedenis schrijft. Een grote verandering voor het Nederlands voetbal, maar voor Foarút is het altijd de normaalste zaak van de wereld geweest dat Fokkema tussen haar vrienden voetbalt.

Al vanaf de pupillen dartelt Fokkema tussen haar mannelijke leeftijdsgenoten op en neer en sinds zaterdag mag ze dat ook nu ze op de leeftijd is gekomen dat ze deel uit moet maken van het seniorenvoetbal. Eerder liep ze hier tegen muren op. In het Nederlandse amateurvoetbal was het niet mogelijk om als vrouw mee te spelen in de selectieteams voor mannen. Foarút had geen beschikking over een vrouwenelftal, dus dat zou betekenen dat Fokkema van vereniging moest veranderen om te blijven voetballen op selectieniveau. Ze besloot anders.

Een verzoek aan de KNVB zorgde in derde instantie voor een omslag. In het seizoen 2020-2021 mocht Fokkema als een pilot meedoen bij het eerste elftal van Foarút. Een pilot die door de coronapandemie nauwelijks wordt getest (het bleef bij zes wedstrijden, waarvan een groot deel oefenwedstrijden). Desondanks gaat de KNVB overstag. Het doorzettingsvermogen, passie en talent dat Fokkema in haar brief aan de bond toont, valt in goede aarde. Mei 2021 volgt de bevrijdende boodschap: vrouwen mogen spelen in wedstrijden van de mannenselecties bij de senioren. Fokkema hoeft na 14 jaar dus niet te switchen van club vanwege het feit dat ze als vrouw wil voetballen op niveau.

Mijlpaal
"Ik denk dat het een mijlpaal is voor het voetbal in het algemeen," zegt Fokkema. "Vrouwen kunnen straks kiezen in welk team ze willen spelen. Dat is nieuw, dat ze de keuze hebben. Ik hoop dat ik niet de laatste zal zijn, anders was het allemaal voor niets geweest. Toen ik jong was, hadden de tegenstanders zoiets van: 'hé, daar heb je een meisje!' Maar mijn haar was kort, dus het viel de meesten nooit op. Dat deed ik een beetje expres, zodat het niemand zou opvallen. Ik nam altijd de vrije trappen, dat maakte de tegenstanders erg overstuur als ze erin gingen", zegt Fokkema. "Soms zeiden ze: 'hé, dit is geen ballet', maar het volgende moment liep ik ze voorbij en dat voelde geweldig. Ik voelde me als one of the guys en wilde met de spelers waar ik mijn hele leven mee speelde in het eerste elftal staan."

"Ik denk dat wij bij de KNVB in eerste instantie niet goed wisten wat we met het verzoek aan moesten", zegt Roos Brouwer, van de afdeling voetbalontwikkeling van de KNVB. "Omdat we moesten uitzoeken hoe de regelgeving op dat moment was en ik kan me voorstellen dat men eerst dacht: Laten we eens kijken hoe serieus dit verzoek is en of ze volhardend zullen zijn en nog een keer terugkomen." Dat gebeurde. Meermaals. Zo ver dat de voetbalbond zelf ging kijken hoe Fokkema zich weerhield tussen de mannen van haar leeftijd.

Nieuws
"Ze vroegen ook aan de tegenstanders wat ze ervan vonden", zegt Fokkema. "Ze zeiden niet veel tegen me. Na de wedstrijd een boks en dat was het. Ik vond het hogere niveau geweldig. Het is allemaal wat sneller en wat bruter, maar ik speel eerder slim dan stoer", aldus Fokkema. "Toen het werd aangekondigd, realiseerde ik me niet hoe groot de deal was. Eerder dacht ik dat het hetzelfde zou zijn als vroeger, gewoon ik die voetbalt", zei Fokkema. "Maar toen was ik op het nieuws. Het was echt vreemd. Mijn telefoon was roodgloeiend. Ik wilde hem uit het raam gooien! Dat was een dag, toen een week waarin het druk was, maar daarna werd het rustiger."

Op het negende niveau van Nederland maakt ze een wereldprimeur als speelster tussen de spelers wanneer ze na 60 minuten invalt. Toch kan ze niet overal bij zijn. "Wat er anders is? Dat ik in een andere kleedkamer zit, helemaal alleen. Anders kon ik er wel bij. Dat is nu niet zo. Ik vind dat wel jammer ja. Ik mis een deel van de aanleiding naar een wedstrijd. Zij hebben muziek in een box en zitten wat te grappen en ik zit hier een beetje alleen."

Voorbeeld voor anderen
Voor de rest is Fokkema in alles onderdeel van het team. "Ik vind het wel vaak wel vet dat ik het doe. En dat ik ook echt het lef heb om het ook te doen. Er is nu ook een ander meisje - Julia Kagie - die overgestapt is naar de mannen. Nou ja dat vind ik al heel mooi om te zien dat ook andere mensen die stap maken en dat ik niet de enige ben die het ook leuk vind."