<
>

Mancini vs Southgate: Italiaanse flair tegen Britse onkreukbaarheid

Gareth Southgate en Robert Mancini staan tegenover elkaar in de EK-finale. Pro Shots

Italië – Engeland is een finale tussen twee herrezen voetballanden. Succes gebouwd op rokende puinhopen. Twee nationale elftallen die vrede hebben gesloten met de vervreemde fans. Twee teams die zich tijdens dit EK hebben ontwikkeld tot nationale trots. Bronnen van vreugde in moeilijke tijden. Met twee coaches, Roberto Mancini en Gareth Southgate, die eigenlijk allebei tweede keus waren. Met allebei een Wembley-trauma. De overeenkomsten zijn groter dan de verschillen. Maar na de finale van morgen kan het contrast niet groter. Dan schrijft 1 van de twee geschiedenis en heeft de ander er een litteken bij.

Mancini

Het is 2017 als het grote Italië kwalificatie voor het WK in Rusland misloopt. De Azzurri kunnen geen doelpunt maken tegen een armetierig Zweden. De foto van een huilende Gianluigi Buffon is iconisch geworden. ‘The End’ kopt de Gazetta. De bondscoach van toen is allang vergeten: Giampiero Ventura. Nog 4 wedstrijdjes coacht hij daarna nog in de Serie A. Italië schreeuwt om Carlo Ancelotti, maar het land krijgt Roberto Mancini. Ondanks zijn uitstekende prestaties als trainer, niet een onomstreden keuze.

Wel op en top Italiaan. Onberispelijke gekleed, tot in de puntjes verzorgd. Het is een prachtig ritueel als Mancini na zijn entree in Armani-pak, voor de wedstrijd traditiegetrouw zijn jasje uittrekt en de mouwen van zijn smetteloos witte overhemd langzaam oprolt. Dan komt ook zijn horloge tevoorschijn. De Zwitserse horlogemaker Richard Mille raakte geinspireerd door Mancini, die nogal eens de minuten miste in blessuretijd. Hij heeft nu een eigen model, toegesneden op de voetbaltrainer (je kunt ook een eventuele verlenging makkelijk instellen). De RM 11-04, die een paar ton kost, is stijf uitverkocht.

Mancini ontvouwt al bij zijn aantreden zijn grootse plannen richting spelers. Italië wordt Europees Kampioen in 2020. Niemand die het gelooft, maar langzaam heeft Mancini zijn selectie overtuigd. Het besef groeit dat het echt kan. Gesteund door geweldige resultaten. Inmiddels is de Mancini-machine al 33 wedstrijden op rij ongeslagen. Met Italiaans fusion-voetbal. ‘t valt aan met de flair van Mancini zelf. Maar de offensieve driften zijn gekoppeld aan een granieten verdediging, die doet denken aan het aloude catenaccio. Misschien is dat wel de andere kant kant van de winnaar Mancini, de onverzettelijkheid. De weigering om een droom op te geven. Als speler won hij nooit het EK of WK. Nu wil hij zijn land als trainer wel die hoofdprijs geven. De droom is bijna werkelijkheid.

Southgate

In 2016 bereikt Engeland al een dieptepunt. Op het EK van 2016 vliegen The Three Lions eruit na een shock-defeat tegen IJsland. Roy Hodgson neemt ontslag en geeft een ongemakkelijke persconferentie een dag na het debacle. “Ik heb geen idee wat ik hier doe”, opent de gevallen manager bijna filosofisch. Sam Allerdyce volgt ‘m op. Na precies 1 interland moet Big Sam opstappen vanwege het bekende corruptieschandaal in het Engels voetbal. De The Daily Telegraph komt met een undercovervideo van een gesprek dat Allerdyce voert met een fictieve zakenman. Hij legt uit hoe je de regels van zijn werkgever, de FA, omzeilt en maakt grappen over zijn assistent Gary Neville. De voetbalbond schuift Gareth Southgate, de coach van Jong Engeland naar voren als interim. Na 4 wedstrijden zonder nederlaag laat de FA ‘m maar zitten. Southgate teken een 4-jarig contract.

Southgate kleedt zich in tegenstelling tot Mancini bescheiden. Zijn pak kost precies 399 pond. De manager is gek genoeg wel een inspiratiebron. Op het WK in Rusland draagt hij standaard een gilet. Het wordt een hit onder de fans. Dat is geloosd. Nu is er in Engeland nauwelijks nog een gebreide blauwe das met witte stippen te vinden. Alleen tegen Schotland ontbreekt de ‘lucky tie’ van Southgate en prompt scoort Engeland niet. Op de tribunes in Wembley worden straks flink wat gestippelde dassen verwacht. Het accessoire is overal uitverkocht. Het origineel (5 tientjes) is wel te ‘pre-orderen’.

Net als Mancini’s Italië speelt ook Southgates Engeland zoals het karakter en de kledingstijl van de coach. Saai, bedachtzaam, rustig, maar zeker. Geen fratsen. Alles is degelijk. Maar het werkt. Hij leidt Engeland naar de halve finales op het WK in Rusland. Maar krijgt daar teveel tegengoals. Dat moet anders. Dit toernooi is Engeland nog degelijker (1 tegendoelpunt…). Het gilet is verdwenen, alleen de das is nog over zeg maar. En Southgate brengt rust. Waar het Engels elftal in het verleden achtervolgd wordt door schandalen, breed uitgemeten in de tabloids… Niets.

Zijn reanimatie van het Engels elftal lijkt wel wat op de manier waarop Koeman Oranje razendsnel op de rails zette. Net als Koeman stelt hij een selectie samen van spelers die hij vertrouwt. Of je nou even op een zijspoor belandt bij je club of niet. Zijn kern speelt altijd. Net als Koeman maakt hij de ‘nieuwe’ generatie belangrijk. En is hij een vertrouwensman, een geweten. Hij steunt hij zijn spelers in de strijd tegen racisme. Hij predikt respect en schrijft zelfs een open brief aan de samenleving met een oproep tolerant te zijn. “Alleen dan krijgen we een zomer waar we trots op kunnen zijn.”

Koeman

Het is diezelfde Koeman die Mancini zijn Wembley-trauma bezorgt met de beroemde vrije trap diep in de verlenging, die Barcelona in 1992 de Europa Cup 1 oplevert. Terwijl Johan Cruijff in de Engelse hoofdstad over het reclamebord probeert te stappen om de rake kanonskogel te vieren, stort de wereld van de aanvoerder van tegenstander Sampdoria in. “De meest verschrikkelijke avond van mijn leven”, zegt Mancini later. Het moest de grootste triomf worden van de 'Goal-Twins'. Het gevreesde spitsenkoppel van ‘Samp’: Mancini en Gianluca Vialli. Het duo had de club een jaar eerder naar de eerste Scudetto in geschiedenis geschoten, maar wilde meer. Nu bijna 40 jaar later zijn ze herenigd bij de Italiaanse ploeg.

Boezemvriend Vialli (“meer broer”), die anderhalf jaar vocht tegen alvleesklierkanker, is nu teammanager. Mancini moet dit toernooi trouwens elke wedstrijd wachten op zijn vriend. Voor de eerste wedstrijd tegen Turkije vertrok de bus zonder Vialli. Dat werd snel opgemerkt. De bus stopte en de teammanager kon na een korte wandeling alsnog aan boord. De bijgelovige Italianen hebben dit nu tot ritueel verheven. Ook vandaag vertrekt de bus zonder Vialli…

'Oooh it's saved!'

In 1996 loopt Southgate zijn Wembley-trauma op. Engeland is in eigen land de grote favoriet voor de EK-titel. “Football is coming home” is het thema van het toernooi, waarin afgerekend gaat worden met 30 jaar droogte na de wereldtitel in 1966. De overtuiging groeit alleen maar na de eclatante 4-1 overwinning op Oranje in de groepsfase, weet u nog? De heerlijke halve finale tegen Duitsland eindigt na 120 minuten strijd in 1-1 en dus strafschoppen. En als de eerste 5 allemaal zijn benut, rijst de vraag wie: Wie nu?

Southgate is nog nooit bang geweest voor verantwoordelijkheid. Hij steekt zijn vinger op. Een specialist is hij niet, maar zijn traptechniek is even onberispelijk als zijn voorkomen. Op de training neemt hij ze altijd keurig, zoals hij is. Maar onder de druk van de natie schiet de pap in de kuiten. Zijn slappe penalty is een makkelijke prooi. “Oooooh it’s saved”, gilt de BBC. Andreas Möller voltrekt het vonnis, hard en hoog.

Na de gewonnen halve finale tegen Denemarken schreeuwt Southgate het uit. Hij maakt een emotionele ereronde langs de fans. Zijn trauma is al een beetje verwerkt door het halen van deze EK-finale. Hij stuurt de aanvoerder van ’96, Tony Adams, een bericht. “Nu hoeven mijn ouders die pijn van die penalty niet langer meer te voelen.” Alf Ramsey bracht Engeland in 1966 de wereldtitel na de finale tegen Duitsland. Southgate is de eerste bondscoach die sindsdien op een groot toernooi won van onze Oosterburen. Na 55 jaar is Engeland terug in de finale van een groot toernooi. Geen land wachtte zo lang. Engeland is terug op Wembley. Southgate kan definitief afrekenen met zijn trauma en Engeland kan definitief afrekenen met het trauma. Football is coming home.

Or going to Rome.