<
>

In cijfers: welke spelers hebben 'geleverd' in de groepsfase

ANP

De tendens bij het Nederlands elftal is niet zo positief. Zo zou het spel niet overtuigend zijn, is er een roep om creativiteit en zijn er te weinig spelers écht in vorm. Desondanks haalden ze wel ‘gewoon’ de volgende ronde, in tegenstelling tot een aantal andere grote landen. Wat zeggen de cijfers over de prestaties van alle veertien spelers, die dit WK minstens honderd minuten binnen de lijnen stonden?

Andries Noppert
Het was aanvankelijk by far de meest besproken positie in het elftal. De keeperspositie. Maandenlang ging het over vorm, penaltykillers en wie er uiteindelijk mee naar Qatar zou reizen. Het niet meenemen van Jasper Cillessen en Mark Flekken was bij de definitieve selectie onderwerp van gesprek en er werden veel vraagtekens gezet bij de drie doelmannen die mogelijk het doel zouden gaan verdedigen op het WK.

Uiteindelijk viel de keuze op Andries Noppert. Het verhaal van de ruim 2 meter lange doelman is bekend. Mede daarom zal menig Nederlander ietwat onrustig op de bank hebben gezeten bij de eerste groepswedstrijd tegen Senegal. De keuze van Louis van Gaal en Frans Hoek blijkt een zeer goede te zijn geweest. Van alle keepers op dit WK, die meer dan één wedstrijd, keepte, heeft de ‘Toren van Joure’ het hoogste reddingspercentage met 90,9%. Ook hield hij al twee keer de nul.

Denzel Dumfries
Nog geen anderhalf jaar geleden was Dumfries de grote uitblinker in de groepsfase op het EK. Dat is nu wel anders. Met 60 keer heeft hij verreweg het meeste balverlies van alle spelers van Oranje. Alleen Cody Gakpo (45 keer) kwam in de buurt van de aanvallend ingestelde vleugelverdediger van Internazionale. Normaal gesproken behoort Dumfries tot een van de gevaarlijkste spelers in dit systeem. Dat is tot op heden niet het geval. In eerste instantie werd hem verweten te hoog te staan, terwijl zijn kracht juist ligt om er te komen. Tot nu toe had de 26-jarige rechtsback uit Rotterdam nog geen enkele geslaagde voorzet, dribbel of gecreëerde kans.

Eén ding is wel als vanouds. De 40-voudig Oranje-international is ten opzichte van alle andere Oranje Leeuwen degene met de meeste balcontacten in het strafschopgebied van de tegenstander. Acht keer maar liefst.

Jurriën Timber
Hoewel hij een wedstrijd minder speelde, is Timber de Oranje-verdediger met de meeste gewonnen persoonlijke duels (15) in de groepsfase.

Tegenover dit puike verdedigingswerk staat wel dat de Ajacied ook in de nationale ploeg plots niet meer zo soepel de weg naar voren vindt in zijn passing. Slechts 18 procent van zijn 159 aangekomen passes gaan naar een speler in de aanvallendste zone op het veld.

Virgil van Dijk
Bij de captain ligt dit voorwaartse percentage nog veel lager: slechts 7 van zijn 181 aangekomen passes (4 procent) eindigde bij een teamgenoot in de voorste 30 meter van het veld. Daartegenover is Big Virg defensief tamelijk soeverein dit toernooi. Bij de enige tegentreffer van Ecuador had de 30-jarige Bredanaar wellicht wat meer kunnen doen. In plaats van korter zitten op Pervis Estupinan, die duidelijk ging aanleggen voor een schot, hield Virgil van Dijk in. Na een redding van Noppert was het Enner Valencia die kon profiteren. Na afloop trok de topverdediger het boetekleed aan en erkende dat hij had moeten ingrijpen.

In de lucht heerst Van Dijk als altijd. Hij leidt het Oranje-klassement als het gaat om gewonnen luchtduels (11). Slechts één andere speler (Nathan Aké, 6) won meer dan de helft van dit totaal.

Nathan Aké
De laatstgenoemde is een van de lichtpuntjes van de moeizaam verlopen poulefase. De linkspoot van Manchester City heeft ruim de meeste aangekomen passes verstuurd (218), terwijl er liefst acht teamgenoten vaker balverlies lijden dan Aké (20 keer).

Daley Blind
De roep om vervanging om de linksback is relatief luid. Tyrell Malacia is weliswaar voetballend niet zo sterk als Daley Blind, maar qua snelheid zou de Rotterdammer veel meer kunnen inbrengen. Zeker met de rappe buitenspelers van ‘onze’ volgende tegenstander Amerika, zou het vanuit tactisch oogpunt geen gekke keuze zijn.

In de sprints is Blind traag. Flink traag. Van alle Oranje-veldspelers die in elk van de drie groepsduels in actie kwamen, wisten er maar twee niet een topsnelheid van boven de 30 kilometer per uur te noteren: Davy Klaassen en Blind. Toch lijkt van vervanging absoluut geen sprake. De 32-jarige Amsterdammer is onder de huidige bondscoach een onbetwiste basisspeler. Van de 36 keer dat hij beschikbaar was, stond de linksback 34 keer in de basis en werd hij slechts twee keer gewisseld.

De reden waarom Blind het vertrouwen krijgt van Van Gaal is omdat hij een ware passing-maestro is. Slechts twee Nederlanders verstuurden meer dan 30 aangekomen passes richting het aanvallende derde deel. Frenkie de Jong (39) en - met grote voorsprong - Blind. Hij deed dat maar liefst 59 keer, wat uiteindelijk maar één kans opleverde. Zijn bal achter de verdediging op de diepgaande Memphis, die hem vervolgens achter zijn standbeen aannam en net niet tot een doelpoging kwam, was het eerste wapenfeit van de linkervleugelverdediger dit WK.

Frenkie de Jong
Stellen dat Oranje afhankelijk is van de kwaliteiten van De Jong, is een flink understatement. Zijn rol als ‘verbinder’ voert de vedette van FC Barcelona goed uit. Van alle achttien spelers op wie de bondscoach een beroep heeft gedaan, is Frenkie degene met de hoogste expected goal-waarde (0,88) én geslaagde dribbels (3, samen met Timber). Verder drukt de 25-jarige middenvelder uit Arkel met een doelpunt en een assist zijn stempel in het aanvallende gedeelte. Alleen Cody Gakpo (drie goals) en Davy Klaassen (1 goal, 2 assists) zijn vaker bij een doelpunt betrokken dan hij.

Ook als het gaat om gecreëerde kansen (2) zijn er slechts twee spelers van het Nederlands elftal die tot een hoger aantal komen. Alleen Gakpo (5) en Klaassen (4) brachten een teamgenoot vaker in scoringspositie dan De Jong (3). Binnen Van Gaals elftal is het zaak om de bal zo snel mogelijk naar hem te krijgen. In de top-6 van spelers met meeste passes staan alle vijf verdedigers die twee of meer wedstrijden speelden plus Frenkie, die zich ook vaak heeft laten uitzakken en de bal is komen ophalen. De dirigent omspeelde 36 keer een linie van de tegenstander met een pass. In de rest van de selectie deed slechts één speler (Blind, 14 keer) dat vaker dan tien keer. Eerlijkheid gebiedt te zeggen dat De Jong naar mate de wedstrijd vordert steeds iets wegzakt qua dominantie.

Steven Berghuis
In het eerste groepsduel startte de Ajacied nog in de basis, maar de laatste twee keer kwam hij vanaf de bank. Na een ietwat teleurstellende prestatie tegen Senegal, gaf Van Gaal Koopmeiners de kans om zich te bewijzen. Toen hij als invaller binnen de lijnen kwam, mislukte vrijwel alles en werd hij de slordigste speler van het veld. De 30-jarige middenvelder revancheerde zich tegen Qatar met een afgekeurd doelpunt en een bal op de lat.

Nederland heeft voorwaartse passing nodig, iets wat Berghuis doorgaans levert. Daarvoor moet de in Apeldoorn geboren international iets secuurder worden in zijn passing. Tot nu toe verloor hij 25 van de 104 keer (24%) dat hij de bal raakte het leer aan de tegenstander.

Teun Koopmeiners
De middenvelder van Atalanta heeft bij zijn basisdebuut op het WK tegen Ecuador niet kunnen overtuigen. Na dat duel wist Koopmeiners zijn basisplaats niet te behouden. De linkspoot van Atalanta had moeite aanspeelbaar te zijn, en op de momenten dat dat wel lukte, vond hij regelmatig niet de weg naar voren. Slechts 11 van zijn 25 passes tegen Ecuador gingen richting de ‘nummer 10’ of de twee aanvallers.

Marten de Roon
Clubgenoot van Koopmeiners, Marten de Roon pakte het tegen Qatar nóg voorzichtiger aan. Slechts 6 van de 56 passes van De Roon gingen richting de voorste drie posities. Dat is ook niet direct waar hij voor opgesteld wordt.

Van Gaal lijkt hem vooral vanwege zijn defensieve bijdragen op te stellen. Tegen Qatar leverde De Roon dan ook wel de meeste drukmomenten (39) af. Het leverde alleen niet zo vaak de bal op. Van alle veldspelers die in actie kwamen tegen het gastland hadden alleen Gakpo en Berghuis (slechts 24 minuten gespeeld) een lager aantal balveroveringen dan De Roon. Tegen sterkere landen zal de 31-jarige defensieve middenvelder uit Zwijndrecht meer in zijn kracht komen, al moet het dan beter dan in de laatste groepswedstrijd.

Davy Klaassen
Zijn naam is al een aantal keer genoemd. Davy Klaassen is tot nu toe in iedere wedstrijd betrokken bij een doelpunt. Als invaller besliste hij de wedstrijd tegen Senegal, terwijl hij in de tweede- en derde groepswedstrijd een assist gaf bij de openingstreffer. Daarmee slaat ‘mister 1-0’ wederom toe, al is het dit keer niet als afmaker. Zeer effectief, zo zou je zijn optredens kunnen noemen. In slechts 54 procent van de mogelijke speeltijd was de Ajax-middenvelder bij drie goals betrokken en creëerde hij vier kansen.

Buiten zijn doorslaggevende rol bij doelpunten speelt de aanvallende middenvelder nauwelijks een rol. Zo omspeelde Klaassen nog geen enkele tegenstander met een passeeractie dit WK, en vocht hij pas veertien persoonlijke duels om de bal uit. Gemiddeld komt Klaassen slechts eens per 11 speelminuten in een persoonlijk duel terecht. Ook in balbezit wordt de 29-jarige oud-speler van Everton en Werder Bremen niet vaak gezocht. Met slechts 59 balcontacten in 146 speelminuten verstuurden maar zeven spelers minder vaak een pass dan hij. Zij stonden allemaal (veel) minder lang in het veld dan Klaassen.

Cody Gakpo
Het is het WK van Cody Gakpo op dit moment. De PSV-ster verzorgde in elk duel de openingstreffer, wat een unicum is voor een Nederlander die voor het eerst op het allergrootste podium in actie komt. Wat opvalt is dat de ‘nummer 10’, die al twee wedstrijden in de spits speelt, slechts een xG-waarde van 0,28 in totaal heeft. Het geeft aan hoe lastig zijn doelpunten waren, die hij tot nu toe heeft gemaakt.

De dreiging komt van de 23-jarige Eindhovenaar, die met vijf gecreëerde kansen het vaakst een teamgenoot in stelling bracht. Met zijn diepgang is hij zeer gevaarlijk. Gakpo bood zich dit wereldkampioenschap liefst 87 keer in de diepte aan. Dumfries (61) is de enige andere Nederlander die dat vaker dan zestig keer deed.

Met zijn diepgang en schotkracht is Gakpo dus goud waard gebleken dit toernooi. Vier keer nam hij het doel onder vuur, wat het op een na meeste is van alle spelers van Nederland. Toch is hij áán de bal nog niet in topvorm. In drie wedstrijden passeerde de PSV-aanvaller slechts twee keer een directe tegenstander met de bal aan de voet en heeft hij maar één pass méér verstuurd dan Klaassen.

Memphis Depay
Waar Gakpo alle ogen op zich gericht kreeg in de groepsfase, moet nu die taak worden overgenomen- of op z’n minst gedeeld- door Memphis. De aanvaller die inmiddels wat wedstrijdritme heeft op kunnen doen, wordt door de bondscoach enorm groot en belangrijk gemaakt. De topscorer van dit elftal heeft een staat van dienst opgebouwd in Oranje, maar van een grootse vorm is op dit moment nog geen sprake. Hij probeerde het wel. In slechts de helft van de mogelijke speeltijd liet Memphis alsnog de meeste doelpogingen (6) van alle Oranje-spelers noteren.

Wel is Memphis aan de bal behoorlijk slordig dit WK. Liefst 31 procent van zijn balcontacten resulteerde in balverlies - ruim het hoogste verliespercentage in zijn ploeg. Ook noteerde hij slechts één geslaagde dribbel. Het is duidelijk dat de vedette van dit elftal nog tijd nodig had om zijn topvorm te bereiken.

Steven Bergwijn
Als je het over ‘uit vorm’ hebt, kom je uit bij de laatste speler. De Ajacied speelt vrij letterlijk een onzichtbaar toernooi. Van alle spelers bij Oranje die in minstens twee wedstrijden starten, heeft Bergwijn verreweg de minste balcontacten (35). In de 124 speelminuten die hij kreeg, schoot hij geen enkele keer (op doel), passeerde hij slechts één keer zijn directe tegenstander, creëerde geen enkele kans en zag geen voorzet bij een teamgenoot aan komen.

Toch brengt Bergwijn ook iets, wat de Nederlandse voorhoede nog wel eens ontbeert: pure explosiviteit. Met enige voorsprong liet Bergwijn, in het openingsduel met Senegal, de hoogste topsnelheid op dit toernooi aan Nederlandse zijde noteren: 34,7 kilometer per uur.

Kortom, de cijfers bewijzen dat er nog veel progressie mogelijk is. Met name aanvallend en qua creativiteit is er een belangrijke slag te slaan. Met name de bepalende spelers als Dumfries, Berghuis, Memphis en Bergwijn hebben hun topvorm nog niet te pakken.