<
>

Koeman kan ondanks verschil in speelstijl op dezelfde koers verder als Van Gaal

ESPN NL

Ronald Koeman neemt na het WK 2022 in Qatar het stokje over van Louis van Gaal. Beide bondscoaches zijn verantwoordelijk voor een goede periode van Oranje. De succesformule onder Koeman kreeg geen vervolg door Frank de Boer op het afgelopen EK, waarna ‘tussenpaus’ Van Gaal weer voor successen moest zorgen. Aan de hand van data wordt geanalyseerd of ‘we’ weer veranderingen mogen verwachten óf dat er juist een basis is gelegd waarop Koeman kan voortborduren.

‘De verlossers’
Louis van Gaal wordt in 2012 aangesteld voor zijn tweede termijn als bondscoach. Na het teleurstellende EK in Oekraïne en Polen, waar in een poule met Portugal, Duitsland en Denemarken geen enkel punt wordt gepakt, moet Van Gaal het Nederlands elftal naar het WK in Brazilië leiden. Dat lukt en hoe. Onder leiding van een excellerende Arjen Robben en Robin van Persie, een ‘herboren’ Wesley Sneijder en een hecht team met een plan bereikt Oranje de halve finale. Penalty’s beslissen dat Argentinië doorgaat naar de finale. Van Gaal verliest in 29 duels slechts drie keer (Argentinië op het WK 2014, België, Frankrijk: beide vriendschappelijk). Dat levert de inmiddels 70-jarige succestrainer een transfer op naar Manchester United.

Oranje stort in. Bondscoaches Guus Hiddink, Danny Blind, Fred Grim (interim) en Dick Advocaat krijgen Nederland niet aan de praat en kwalificeren zich niet voor het EK 2016 en WK 2018. Ronald Koeman geeft de ‘Oranje Leeuwen’ een nieuw gezicht met leiders Virgil van Dijk, Georginio Wijnaldum en Memphis én debutanten Matthijs de Ligt, Frenkie de Jong, Steven Bergwijn, Denzell Dumfries en Donyell Malen. Ronald Koeman wordt knap eerste in de UEFA Nations League-poule met Duitsland en Frankrijk en verliest in hetzelfde toernooi de finale van Portugal. Ook kwalificeert Oranje zich voor het EK 2020 door tweede achter Duitsland te worden.

In augustus 2020 geeft Ronald Koeman na twee eerdere afwijzingen dan toch zijn jawoord aan zijn droomclub FC Barcelona. Na 2,5 jaar trekt hij de deur als bondscoach achter zich dicht. Maar niet helemaal. Daar waar voorheen altijd de obsessie ronddwaalt om eindverantwoordelijke in Camp Nou te zijn, is die vervangen door de droom om als bondscoach een internationaal eindtoernooi mee te maken. Door de mondiale pandemie is de eerste kans daarop aan hem voorbij gegaan, maar met de hernieuwde aanstelling van Ronald Koeman wordt die droom weer nieuw leven ingeblazen.

‘Draad weer oppakken’
Daar waar Frank de Boer de vacante positie als bondscoach overneemt, lijkt dat een stuk minder soepel te gaan. Het Nederlands elftal lijkt haar glans kwijt. De Boer wordt tweede in de groepsfase van de Nations League met Bosnië, Polen en Italië. Tegen Turkije verliest zijn formatie met 4-2, waardoor de stress van het missen van een WK weer op begint te spelen.

Met een 1-5-3-2-systeem wint de oud-trainer van Ajax, Crystal Palace, Internazionale en Atlanta United de eerste groepsduels, maar gaat het daarna tegen Tsjechië mis. De Boer wordt ontslagen en Van Gaal wordt van stal gehaald om de boel te repareren. Na een 1-1 gelijkspel in Noorwegen worden alle wedstrijden gewonnen, tot het moment dat directe plaatsing vrijwel zeker een feit is. In de slotfase wordt tegen Noord-Macedonië een 0-2 voorsprong verspeeld en komt alles aan op de laatste groepswedstrijd tegen concurrent Noorwegen. Oranje wint en plaatst zich direct voor het wereldkampioenschap in Qatar.

Van Gaal en Koeman zien beide heil in het spelen van een systeem met drie verdedigers. Waar de nu nog werkloze trainer bij FC Barcelona, maar ook in zijn beginperiode bij het Nederlands elftal, met drie verdedigers speelt, wil Van Gaal zijn ploeg voorbereiden op een dergelijk 1-3-4-1-2-systeem.

Onder de toekomstig bondscoach gaat het spel wat meer op en neer, bijvoorbeeld met snelle uitbraken, minder passes en verdedigend meer onderscheppingen én overtredingen. Op dit moment is Oranje onder Van Gaal wat creatiever, dominanter aan de bal en schiet het vaker.

Dat heeft ontegenzeggelijk te maken met de weerstand die beide coaches kennen. Ronald Koeman krijgt in zijn eerste termijn te maken krijgt met topteams zoals Engeland (5 van de wereldranglijst), Portugal (8), Italië (6), Frankrijk (3), Duitsland (12) en België (2). Maar liefst dertien van de twintig interlands zijn tegen top-20 landen op de wereldranglijst. Louis van Gaal daarentegen speelt tot nu toe voornamelijk tegen de- met alle respect- wat lager geklasseerde teams. Denemarken bezet de elfde plaats, Duitsland de twaalfde, Noorwegen de 41e en Turkije de 43e. De rest van de teams staan op plek 70 of hoger.

'Floreren'
Onder Ronald Koeman is de trein Memphis-Wijnaldum ontstaan. Zij zullen dan ook de Zaandamse nieuwe bondscoach weer met open armen ontvangen. Ook Matthijs de Ligt, die een hevige concurrentiestrijd met collega Stefan de Vrij uitvecht, Virgil van Dijk, Frenkie de Jong, Daley Blind en Quincy Promes- waarvan de kans uitgesloten lijkt dat hij op (korte) termijn nog een oproep gaat ontvangen- zijn een van de belangrijke spelers onder Koeman.

Memphis en Van Dijk- ondanks hun kruisbandblessures- en Frenkie de Jong zijn nog steeds een constante factor. Voor Wijnaldum geldt dat op zowel clubniveau als in de nationale ploeg minder. Onder Van Gaal zijn Davy Klaassen en Steven Berghuis belangrijkere spelers geworden. Berghuis creëert na Memphis de meeste kansen bij de Oranje Leeuwen, terwijl Klaassen met zijn doeltreffendheid en loopvermogen hetzelfde kan brengen als de naar PSG vertrokken middenvelder. Verder is voor Frenkie een belangrijke rol weggelegd in zowel aanvallend- als verdedigend opzicht. Hij verstuurt verreweg de meeste passes, creëert kansen en wint met acht onderscheppingen op De Ligt na het vaakst de bal terug.

Van Gaal zal in de resterende acht maanden een basis leggen, waar Koeman op kan voortborduren. Met het nieuwe systeem weet de toekomstig bondscoach zich ook wel raad. Desondanks houden beide trainers er qua speelstijl diverse ideeën op na. Op basis van het verleden mag Nederland blij zijn met wederom een succesvolle oud-bondscoach, die het stokje per januari overneemt.