Oh, oh Den Haag. Na dertien seizoenen in de Eredivisie verdwijnt ADO weer naar het tweede niveau van Nederland. De club moet er nu voor zorgen dat ‘Alles Door Oefening’ niet verandert in einde oefening. De Haagse identiteit en het karakter vervaagt, net als de beoogde doelstellingen. Er moet daarom duidelijk iets gebeuren om de zon weer te laten schijnen in de Hofstad.
Driejarenplan
Mohammed Hamdi, algemeen directeur ADO Den Haag, presenteert in 2019 het driejarenplan van de club. Eén van de doelstellingen is ‘over drie jaar structureel in het linkerrijtje van de Eredivisie spelen.’ Hij noemt het destijds “ambitieus, maar ook realistisch.” Drie jaar later blijkt het te ambitieus. De twee seizoenen na het presenteren van deze doelstelling verlopen stroef en eindigen in mineur.
Corona verjaagt degradatiespook
In het seizoen 2019/2020 is ADO al hard op weg naar de uitgang van de Eredivisie. In speelronde 26 staat de Haagse club op de zeventiende plaats met negentien punten. Alleen RKC doet het slechter met vijftien punten. Het gat naar nummer zeventien Fortuna Sittard bedraagt zeven punten. Het degradatiespook hangt daarom lang boven het Cars Jeans Stadion.
Niet ADO, maar het coronavirus verjaagt het spook uiteindelijk uit Den Haag. De corona-uitbraak maakt voetballen onmogelijk, waardoor het vroegtijdig beëindigen van de competitie de enige oplossing is volgens de KNVB. Niemand degradeert of promoveert. “Omdat in de competities nog vele ronden moeten worden gespeeld, vinden wij dat we geen promotie/degradatie kunnen toepassen en zodanig wordt besloten”, aldus de KNVB op haar website.
Tom Beugelsdijk vertelt na dat nieuws in een interview met het Algemeen Dagblad: “We mogen echt in onze handen knijpen. Dat leeft echt in de groep, net als het gevoel van revanche. Daar mogen we nooit meer komen te staan. Dat heb ik me voorgenomen.” Lex Immers staat daar op dat moment volgens de verdediger hetzelfde in. “Streep eronder. We weten wat ons te doen staat”, antwoordt Immers op de vraag van Beugelsdijk of hij over het vorige seizoen wilde praten.
Uitverkoop identiteit
Laten nou net die twee ras-Hagenezen vertrekken in de zomer van 2020, waardoor er een groot deel van de Haagse identiteit verdwijnt. In 2018 beschrijft ADO Beugelsdijk en Immers nog als de spelers die ‘de Haagse kernwaarden – strijd, passie en Haagse bluf - etaleren en bewaken.’ In dat jaar behaalt de club de play-offs voor Europees voetbal met Alfons Groenendijk als hoofdcoach. “Zij – Beugelsdijk en Immers - hadden in dat jaar een erg belangrijke rol. Echte Haagse jongens die weten wat er gevraagd wordt”, aldus Groenendijk. Hij ziet dat deze spelers in het seizoen 2020/21 goed van pas waren gekomen. “Onderin moet je strijd leveren en zij weten hoe ze dat vuurtje moeten opstoken.”
Beugelsdijk vindt zijn nieuwe thuis bij het Rotterdamse Sparta en Immers zoekt zijn heil bij NAC in Breda. De clubiconen komen samen tot 449 officiële duels voor ADO. De grootste reden van hun vertrek is de financiële nood bij de club. De publiekslievelingen staan in die tijd hoog op de loonlijst en er moet ruimte gemaakt worden voor nieuwe versterkingen. Aaron Meijers, die sinds 2012 voor ADO uitkwam, wordt om dezelfde reden verhuurd. Hij vertrekt net als Beugelsdijk naar Sparta.
Naast deze drie steunpilaren vertrekken er nog meer dan twintig spelers. Daarvoor in de plaats komen ook weer bijna twintig nieuwe aanwinsten over naar Den Haag. De nieuwe selectie met spelers als Ricardo Kishna (Lazio), Peet Bijen (FC Twente) en Vincente Besuijen (AS Roma) moet de club in 2020/21 weer op het goede spoor krijgen.
“Bij ADO zeiden ze dat ze het Haagse terug wilden. Daarbij dacht ik aan Nederlandse jongens,” zegt toenmalig hoofdcoach Aleksandar Rankovic. “Maar er kwamen uiteindelijk meerdere buitenlandse spelers. Dat is toch niet serieus te nemen? Zelfs tot de derde of vierde competitiewedstrijd kwamen er nieuwe spelers bij. Dat heb ik nergens anders in Europa gezien, zo’n grote verandering.” Hij snapt dan ook niets van het transferbeleid van dit seizoen. “Het is alsof je met een boot midden op zee zit. We moeten overleven, maar dan maak ik een gat in de boot. Dan kan je toch moeilijk overleven?”
Handhaven
Voorafgaand aan het nieuwe seizoen is er al niks meer over van de doelstelling uit het driejarenplan. ADO moet realistisch blijven met een nagenoeg hele nieuwe selectie, zo vindt Rankovic: “Met zulke grote veranderingen moet je sommige consequenties ondervinden. Dan moet je eerlijk zijn tegen supporters en sponsoren. Dat moet je meenemen in het beleidsplan. Ik praat niet graag over degradatie, maar je moet realistisch blijven. De doelstelling was duidelijk. We moesten ons handhaven in de Eredivisie.”
Geen tweede reddingsboei
In de voorbereiding speelt ADO, met de nog aanwezige ervaren spelers, gelijk tegen Vitesse en Sparta, en wint het zelfs van AZ. Tijdens de eerste duels van de Eredivisie wordt al snel duidelijk dat het met de nieuwe, onervaren ploeg een stuk lastiger zal worden.
De Haagse club gaat in de eerste drie competitiewedstrijden roemloos onderuit. In speelronde vier boekt het team de eerste overwinning van het seizoen 2020/21. Op bezoek bij VVV-Venlo wint het met 1-2 door een goal van David Philipp in de 93ste minuut. Dit blijkt nu vooralsnog één van de vier gewonnen duels in dit Eredivisie-seizoen. Naast VVV verliezen alleen RKC, Feyenoord en PEC Zwolle van de ploeg uit de Hofstad.
Vreemd is het daarom ook niet dat de geel-groenen zich al sinds speelronde acht in de gevarenzone bevinden. Het stokje van de zestiende en zeventiende plek wordt nog een aantal keer doorgegeven, maar sinds januari staat ADO op de plekken die aan het einde van het seizoen directe degradatie betekenen.
Na acht competitiewedstrijden moet Rankovic de club al verlaten. “Over wat voor tijd praten we als je een trainer al na acht wedstrijden ontslaat”, zegt hij zelf. “We boekten wel slechte resultaten, maar deden dit bijvoorbeeld tegen teams uit het linkerrijtje. Daar mag je om ontslaan, maar de grootste reden waarom ik ben ontslagen is omdat ik het niet eens was met het beleid van Martin Jol.”
Ruud Brood neemt het stokje dan over. Ook onder zijn leiding haalt ADO te weinig punten. De komst van ervaren spelers als Daryl Janmaat en Marko Vejinovic geven de nieuwe trainer nog hoop, maar tevergeefs. Janmaat raakt jammer genoeg al snel geblesseerd en de andere transfers bieden ook niet wat nodig is. Rankovic noemt de winterse transfers “paniekbeleid”. “Met een pleister een zinkende boot plakken. We hadden ervaren spelers, maar die moesten weg. Ik kijk soms terug en denk dan hoe is dit toch mogelijk”, aldus de voormalig coach van ADO.
Het komt dit seizoen niet meer goed met de club die in 2018 nog de play-offs om Europees voetbal speelde. Ondanks twee laatste stuiptrekkingen in speelronde 31 en 32 - overwinningen op Feyenoord en PEC Zwolle - degradeert ADO. Een speelronde voor het einde gaat het in eigen huis ten onder tegen directe concurrent Willem II. Opnieuw zit het niet mee, maar als er zo veel pech is gedurende een seizoen kan er geen sprake zijn van toeval.
De club verdwijnt naar de achtergrond en dat doet pijn bij iedereen die de geel-groenen een warm hart toedraagt. Zo ook bij de twee voormalig coaches en oud-spelers. Groenendijk: “Het doet me wel wat inderdaad, omdat ik er als speler en trainer heb gezeten. Het is triest dat het er nu zo voor staat.” Rankovic hoopte vorige week nog dat het niet zover zou komen: “Ik hoop dat ze het redden. Ze hebben het niet in eigen hand, dus het wordt wel moeilijk.”
Ontbreken twaalfde man
In het seizoen 2020/21 blijft het Cars Jeans Stadion vanwege de coronarestricties nagenoeg leeg. Geen supporters, geen Haags kwartiertje. Een ploeg als ADO kan doorgaans veel energie putten uit de geel-groene aanhang. Dit speelt volgens Groenendijk ook een rol bij het afglijden van de ploeg: “ADO heeft altijd veel gehad aan de spreekwoordelijke twaalfde man. Dat mist de club zeker.” Toch krijgt de club het ook niet voor elkaar om op 25 april met publiek van Fortuna Sittard te winnen. ADO gaat hard onderuit met 0-3. Een van de vele dieptepunten die dit seizoen kent.
Een wedstrijd waar de Haagse fans graag bij hadden willen zijn, was de bekerwedstrijd tegen Sparta. ADO ontsnapt in dat duel door een late gelijkmaker van doelman Luuk Koopmans in de 94ste minuut. Zijn ploeg wint uiteindelijk met penalty’s. Misschien wel het hoogtepunt van het seizoen. Toen nog met Rankovic aan het roer. “Nou, als dat al het hoogtepunt was,” zegt hij zelf. “Dan is het een erg slecht seizoen. Die wedstrijd was wel spannend en dat is wat supporters willen zien. Maar wat is het hoogtepunt? Het hoogtepunt is eigenlijk: Hoe kun je in een jaar tijd een club helemaal om zeep helpen. Waarom was dat nodig? Ik geef veel om de club en heb veel voor ADO gedaan, dat geeft mij het recht om dat te zeggen. Het ligt niet aan de club zelf, maar aan het beleid.”
Chinese vechtscheiding
Niet alleen op sportief gebied rommelt het, want achter de schermen onweert het al jaren. In 2007 redt Mark van der Kallen ADO Den Haag nog van een faillissement door de club te kopen. Zeven jaar later, 2014, maakt hij bekend dat hij zijn aandelen verkoopt. ADO komt dan in handen van het Chinese sportmarketingbedrijf United Vansen (UVS). Mensen reageren niet erg enthousiast op de nieuwe eigenaar Wang Hui. En terecht blijkt later. Van begin af aan is het huwelijk met UVS op zijn zachtst gezegd ongelukkig te noemen.
Een aantal jaar, meerdere rechtszaken en veel financiële kopzorgen later lijkt er in 2021 dan eindelijk een einde te komen aan het tijdperk Wang. De Chinese overheid wil niet dat bedrijven nog investeren in Europese clubs. Wang wil zijn aandelen verkopen, maar dit kan hem duur komen te staan. Een clubeigenaar die zijn aandelen met verlies verkoopt kan volgens de Chinese regelgeving in de gevangenis belanden. En ADO met winst verkopen zit er nu niet in.
Het belooft – geheel volgens het script - een roerig einde van de samenwerking te worden, want ADO wint op 26 april een kort geding van United Vansen. De club eist twee miljoen euro en dit moet UVS nog altijd betalen, maar zoals zo vaak heeft ADO het geld nog altijd niet ontvangen. Jim van der Deijl, verslaggever Omroep West, legt na deze zaak uit wat er kan gebeuren als het bedrijf niet kan of wil betalen: “Dan zal er een deurwaarder ingeschakeld worden en dan kan er beslag worden gelegd op de aandelen, die dan verkocht worden. Dus linksom of rechtsom lijkt ADO wel aan haar geld te komen op deze manier.” Volgens hem heeft United Vansen er ook baat bij om de twee miljoen euro aan ADO te betalen, omdat de aandelen anders voor de prijs van de deurwaarder verkocht worden. “We weten uit ervaring dat dat vaak minder is dan de deal die er nu ligt.”
De club uit Den Haag legt later beslag op de aandelen, maar de toekomst blijft onzeker zonder geld en weinig tijd. Zo zei Van der Deijl eerder: “Het geld dat ADO nodig heeft, acuut, is die twee miljoen euro om het einde van het seizoen te halen.”
Wederopbouw
United Vansen leek in de afgelopen tijd meerdere keren dichtbij een deal om ADO te verkopen. Cosinus Group Capital Partners, Otium Group/Neltex Sports en World Soccer Holdings kwamen allemaal onlangs voorbij. Stuk voor stuk buitenlandse bedrijven, maar tot op de dag van vandaag is er nog geen enkele deal gesloten. Groenendijk hoopte altijd dat de aandeelhouders dichtbij huis zouden zitten. “Dat past ook bij de identiteit van ADO.”
De komende tijd moet uitwijzen of dat nu wel gebeurt. Hoe dan ook zal een nieuwe investeerder ervoor zorgen dat ADO kan beginnen aan de wederopbouw van de club. De doelstelling moet bijgesteld worden naar zo hoog mogelijk eindigen in het linkerrijtje van de Keuken Kampioen Divisie. Zo moet de club weer terug zien te komen op het hoogste niveau, net als in 2008. Toen de club al na één seizoen terugkeerde in de Eredivisie. ADO eindigde toen op de zesde plek in de Jupiler League en vond de weg naar de Eredivisie uiteindelijk terug via de play-offs. “Daarin stonden de ervaren spelers op”, aldus Rankovic die destijds als speler deel uitmaakte van de selectie. Of er volgend seizoen ervaren jongens opstaan zal de tijd leren. Er moet hoe dan ook veel gebeuren om ADO, ADO weer te laten zijn.