<
>

Mart's Madness: Tijdelijke Hereniging

Jair Bogaerts

Een jaar of zeven geleden, misschien iets meer, was ik op trektocht langs Nederlandse honkballers die in de USA speelden. Met flink wat hulp van junior had ik een traject uitgezet dat in Florida begon en in Arizona eindigde. Het zou een der leukste opdrachten worden ooit die ik voor de NOS afdeling Studio Sport maakte.

Niet dat collega’s me ooit vroegen hoe het “daar aan de andere kant van de plas was geweest” of zelfs maar iets over de inhoud van het stevige filmpje hadden gezegd, maar dat was niets nieuws voor me. Uhhh. Geen voetbal, dus niet zo belangrijk, luidt mijn schurende antwoord dan steevast.

Een der eerste mannen die ik tegenkwam en met wie ik ook een officiële afspraak gemaakt had was Xander Bogaerts van de Boston Red Sox. Smeets Junior had me gezegd: ”Dat wordt een superspeler in de Majors” en met terugwerkende kracht kan dat volmondig bevestigd worden.

Met de crew van cameraman Frits Schrijvers en geluidsman Hans Duran waren we vrij om te doen en laten wat we wilden; het was immers spring-training en de anders vrij strikte regels waren een paar centimeter losgeschroefd.

Wellicht ten overvloede, maar Spring trainingwedstrijden zijn te bekijken. Je betaalt zes of acht dollar en de gemiddelde leeftijd van de toeschouwers lijkt me tegen de 68 jaar aan te tikken. Het was die dag lekker warm, typisch Florida-weer in Fort Myers en ik ging op zoek naar Bogaerts.

“Ben jij Tjerks vader?” vroeg hij nadat ik hem aangesproken had. Ik knikte: ”Yep”. Hij keek me met een fronsende blik aan en zei: ”Maar jij bent toch van de sport op de Nederlandse televisie?” Ik knikte en zei: “Beide dingen kunnen samengaan.” Hij moest lachen en we gingen ergens achter het veld zitten en kletsten. Zijn Nederlands was zeer goed te begrijpen, soms met inhaalmanoeuvres in het Engels, maar laat ik zeggen “onderhoudend”.

Mijn ervaringen verder? Slimme, rustige vent. Hij wachtte af, wat voor soort verhaal zou het worden? Afkomst, familie, honkbal op Aruba, zijn komst naar Amerika? Hij volgde mijn vragenlijn en voor we het wisten was een half uurtje om en dat was dus de tijd die de persmanager van de Red Sox ons gegeven had. Fair deal overigens, want Amerikaanse collega’s die ook met hem wilden praten, kregen die dag geen centimeter ruimte: vandaag was aan de “international press”, zoals we genoemd werden.

In grote lijnen: geboren op Aruba in het vlekje Sint Nikolaas. Gelovig, kerkbezoek, goed op school. Sprak al jong Papiamento, Spaans en Nederlands en leerde snel Engels. Zijn moeder, Sandra Brown, was hem alles en hij, tweelingbroer Jair en oudere zuster Chandra hadden alles aan haar te danken. Tijdens het gesprek in Jet Blue Park hadden we het geen seconde over zijn vader gehad, kan ik me nog goed herinneren. Was ik voorbereid op “Die zie ik nooit meer” of “Die is vertrokken” of antwoorden in die richting? Ik denk het. En als dat inderdaad zo was, dan zou juist zo’n klein privé-onderwerp het gesprek kunnen benevelen of wellicht zelfs op slot kunnen gooien.

Om kort te gaan: Bogaerts was een leuke, stille, rustige man die verschrikkelijk goed kon honkballen en een sieraad was voor de ploeg van het Koninkrijk en de Red Sox. We gingen met vriendelijk handen geven uit elkaar: geen show, geen blingbling, normaal, eerder kalm en goed gemanierd.

Ik neem een enorme stap door de geschiedenis en kom in 2021 uit. Ik zie de Red Sox spelen en bewonder het atletisch vermogen van Bogaerts die zich in de jaren dat hij in de USA speelt, heeft opgewerkt tot het bovenste echelon van topspelers. In zijn bagage zitten inmiddels honderden wedstrijden en boven alles twee maal winst in de World Series (2013 en 2018). Zonder overdrijven mag je stellen dat hij een van Nederlands echte wereldtoppers is in de sport. Dat weten wij in dit koude kikkerlandje eigenlijk niet, maar het is wel zo.

Nadat ik hem zag spelen wilde ik wat cijfers weten en begon te googelen. In een speeltuin van aantrekkelijke sportieve gegevens, bladerde ik ineens door teksten van een site uit Boston. Ik begon te lezen, ging dieper het net in en zag dat het een artikel van de hand van Joon Lee was. Datgene dat ik las, was meer dan verrassend voor me. Voor de goede orde, ik leen dus nu wat gegevens die mijn Amerikaanse collega Lee opgeschreven had.

Heel even heb ik nog gedacht dat niet te doen, omdat ik met dit verhaal naar de kant van Show Nieuws of RTL Boulevard ga hangen, maar ik doe het toch. Laat ik zeggen in een soort van gekuiste vorm, zonder infame roddelopmerkingen, zeg maar Luuk Ikinkjes.

Op enig moment wordt de naam van de vader van Bogaerts genoemd. De man heeft een keurige Hollandse voornaam: Jan Maarten. Kleine onderbreking…mijn volledige voornaam is Jan Marten. Schept dat niet een kleine band?

In het Amerikaanse verhaal wordt melding gemaakt dat Jan Maarten de familie op Aruba verliet toen de tweeling drie jaar oud was. Bogaerts sr. verhuisde naar Hong Kong waar hij in Lourdes een “nieuwe vrouw” vond. Dat gebeurde dus tienduizenden kilometers van het zonnige Aruba vandaan, waar Xanders moeder haar handen vol had aan het opvoeden van de drie kinderen.

Was er nooit geen contact meer? Jawel, op speciale dagen werd er gebeld, begreep ik: Kerst, Nieuwjaar, verjaardagen. Zus Xandra reisde op enig moment naar Hong Kong om bij haar vader in de buurt te zijn en te studeren, de beide jongens werden jeugd-honkballer en groeiden in hun leven.

Meer dan twintig jaar was Jan Maarten nu uit zicht verdwenen, maar in 2013 werd de nieuwgierigheid van pa te groot. Natuurlijk werd hij op de hoogte gehouden van de geweldige ontwikkelingen op honkbalgebied van vooral Xander en ineens nam hij een ferm besluit. Hij stapte op het vliegtuig, vloog naar de USA en kocht een kaartje voor de wedstrijd van zijn kind. Neen, hij sprak zijn zoon niet, hij zag hem alleen maar spelen, van behoorlijke afstand ook nog, want hij zat ver van het binnenveld van de Red Sox vandaan.

Het moet voor Maarten, de vader dus, een enorm gevoel geweest zijn: met eigen ogen zag hij zijn kind voor het eerst aan het werk. Zonder contact te zoeken, om zijn zoon niet in verwarring te brengen, reisde hij naar Honk Kong terug. Hij was tevreden, maar ook meer attent op wat er in het leven van zijn familie verder gebeurde.

In 2018 werd er door beide partijen hard gewerkt aan een leuk samenzijn toen de Red Sox weer de World Series haalden en er in Los Angeles een reünie plaatsvond van vrouw, man, dochter en twee zoons. Xander wordt in het verhaal aangehaald: ”Ik wist niet wat ik moest denken of doen…het was heel gek…wat gebeurt er met een mens die zijn vader terugziet nadat die man 23 jaar eerder de deur is uitgelopen om elders verder te leven? Ik weet wel dat ik nerveus was en bleef. Hoe zou hij er nu uitzien…?”

Het probleem voor moeder Sandra Brown was in de tussenliggende tijd geweest om de kinderen een goede richting op te krijgen, om hen duidelijk te maken dat pa weg gestapt was en elders woonde en te zorgen dat de kinderen het aan zo weinig mogelijk zou ontbreken. Ze werkte dus hard, ging naar de kerk, sprak met het opperwezen en vroeg haar kracht te geven de opvoeding goed te organiseren.

Noemde ze ooit de naam van de vader van de drie kinderen? De jongens, die officieel Xander Jan en Jair Maarten heten, herinneren zich dat als ze vervelend waren hun moeder de dubbele voornaam gebruikte als een soort extra waarschuwing: nu is het ernst.

De jongens noemden hun moeder “Super Mom” en zorgden ook goed voor haar in het geval van de ruim verdienende Xander. Kon hij anders? Neen, natuurlijk niet. En moeder Sandra leerde de jongens een levensles: “Wat er tussen jullie vader en mij gebeurde blijft iets tussen hem en mij…”

De jongens zwegen. Zus Chandra was in 2004 naar Hong Kong gegaan, had de band met haar vader aangehaald en had uiteraard over de jongens en hun liefde voor de honkbalsport verteld. Ooit stuurde ze een tekstbericht naar de jongens: ”Ik zag pappa vandaag, hij lijkt niet meer op de man zoals wij hem op Aruba meemaakten.” De jongens reageerden niet, er was geen innige wens dat ook zij naar Hong Kong zouden reizen voor een hereniging. Ze waren er gewoon niet klaar voor. Hun moeder wachtte af en maakte zich geen zorgen.

En zo kwam de familie samen in Los Angeles in 2018. Iedereen was er klaar voor. Er werd gegeten, gelachen, gedronken en vader Jan Maarten ging in een officieel Red Sox shirt het stadion in. Jan Maarten zei tegen verslaggever Lee: ”Ik heb al jaren het gevoel gehad dat ik het eerste gebaar moest maken en dat is nu gebeurd, het voelt als een bevrijding.”

In 2013 had Xander zijn vader via de telefoon medegedeeld dat hij nog niet zover was om zijn vader rond een wedstijd lijfelijk te ontmoeten. Vijf jaar later, vijf jaar ouder, was Xander dat wel en gebeurde er wat er gebeurde. Broer Jair had de stap overigens al eerder gemaakt.

In 2018 zagen Jan Maarten en Lourdes drie wedstrijden in Los Angeles en was de hereniging van de familie een feit. Er bestaan tientallen foto’s waarop lachende gezichten te zien zijn van mensen die rond een familietafel zitten. Xander noemde het later een van zijn beste beslissingen ooit: zijn vader terug te zien.

Er bestaat een heel kort filmpje waarin je vader Jan Maarten met een klein rugzakje om op het veld ziet staan als de Red Sox hun finale overwinning hebben behaald. Je ziet de man op Xander aflopen en hem een stevige hug geven en een paar maal “tab tab” op de rug geven. Father and son reunited. Lijkt op een Paul Simon song.

Ik kijk naar het filmpje en later naar diverse foto’s en zonder dat ik er erg in heb, kijk ik nog eens en nog eens. Waarom? Ik had me een voorstelling proberen te maken van de vader, een waarschijnlijk sterke, grote zwarte Arubaanse man. Waarom? Waarschijnlijk preoccupatie. Gewoon een gekke aanname, iets van gebroken families, weglopende vaders, komen meer voor in die cultuur op de eilanden, denken wij te weten. Daar heb je van gelezen, gehoord en dat hecht zich in je manier van denken.

Jan Maarten Bogaerts was een keurig ogende vroegzestiger, een nette witte heer in de vroege herfst van zijn leven. Eentje met verzorgd mooi grijs haar. Ik kreeg nog een aanname in mijn hoofd: een Nederlander, een avonturier, die op Aruba was neergestreken en gedaan had wat hij gedaan had.

Xander Jan Bogaerts, een van de beste honkballers van het Koninkrijk was zijn zoon. En die zoon had zojuist de World Series gewonnen. De familie keek blij in de camera.

Toen ik dit opschreef, bedacht ik eerst dat het roddelbladgehalte bij me wel groot was. Bij nader inzien echter niet. Sportmensen dragen allen en altijd verhalen met zich. Dit verhaal is een wel heel speciaal iets. En belangrijk voor de hoofdpersoon: Xander Jan Bogaerts. Met dank aan de bron, Bleachers Report en Joon Lee. En o ja, Jair Maarten speelde afgelopen seizoen voor honkbalploeg Hoofddorp. Zijn tweelingbroer Xander Jan deed dat voor de Boston Red Sox.